課程名稱:音韻系統與拼音練習

Dang Hōng-Zing  (董峰政)

•何謂羅馬拼音

•何謂甲式、乙式拼音(歐規、美規)

•教羅與台語拼音(tlpa)比較

•通用拼音與漢語拼音比較

•通用拼音的精神

易教易學:台語/國語/客語/英語

gam-siā  / găn-siè  /gàm-cia  /thank you

pàu-dĕ  /pàu-că  /pau-ca  / make tea

 

•通用拼音的符號

(1)聲母:b  p  bh  m  /d  t  l  n  /g  k  gh  ng  /z  c  s  r  h 

(2)韻母:a  i  u  e  o  or  /m  ng

(3)鼻化母音:an  in  un  en  on 

(4)鼻音韻尾:-m  -n  -ng 

(5)塞音(入聲)韻尾:-h  -p  -t  -k

(6)聲調:a  ā  a  à  ă    ah(ap…)  āh(āp…)  ah(ap…)     

舒聲:a(高平)  ā(中平)  a (下降/平)  à(高降)  ă  (上升)

促聲:ah(高入)  āh(中入)   ah(下入)

(7)變調:

舒聲:高平→中平(a→ā);中平→下降(ā→a);下降→高降(a→à);
高降→高平(à→a);上升→中平(ă→ā)。
*北部音:上升→下降(ă→a )

促聲:促聲( -p、-t、-k、-h ):高入→下入(ap→ap);中入→高入(āp→ap)

*例外:促聲(-h ):中入→高降(āh→à)

•傳統聲調序號:a(a1)  ā(a7)  a(a3)  à(a2)  ă(a5) 
ah(ah8) 
ā
h(ah4)  ah(?)


課程名稱:音韻系統與拼音

□韻母

a〔阿ㄚ〕 i〔醫ㄧ〕  u〔污ㄨ〕 e〔挨ㄝ〕 o〔烏ㄛ〕    or〔呵ㄜ〕

*聲化母音:*m〔–姆〕   ng〔央〕

□聲母

b〔ㄅ〕         p〔ㄆ〕         bh〔*〕       m〔ㄇ〕

d〔ㄉ〕         t〔ㄊ〕          l〔ㄌ〕          n〔ㄋ〕

g〔ㄍ〕         k〔ㄎ〕         gh〔*〕       ng〔*〕

z〔ㄗ〕          c〔ㄘ〕         s〔ㄙ〕          r〔*〕 

h〔ㄏ〕

□聲調

ba     bā     ba    bà   bă     bah  bāh  bah

 

 

 

 



聲母、韻母練習

韻母

a

i

u

e

o

or

聲母

B

ba

bi

bu

be

bo

bor

P

pa

pi

pu

pe

po

por

Bh

bha

bhi

bhu

bhe

bho

bhor

m

ma

mi

mu

me

mo

mor

D

da

di

du

de

do

dor

T

ta

ti

tu

te

to

tor

l

la

li

lu

le

lo

lor

n

na

ni

nu

ne

no

nor

G

ga

gi

gu

ge

go

gor

K

ka

ki

ku

ke

ko

kor

Gh

gha

ghi

ghu

ghe

gho

ghor

Ng

nga

ngi

ngu

nge

ngo

ngor

Z

za

zi

zu

ze

zo

zor

C

ca

ci

cu

ce

co

cor

S

sa

si

su

se

so

sor

R

ra

ri

ru

re

ro

ror

h

ha

hi

hu

he

ho

hor

零聲母

a

i

u

e

o

or

□韻母(母音).聲母(子音)、聲調練習:

ga  bà  dĭ  si  gēh                        佳、 飽、 池、 四、 隔

zē  ge  bòr  go  dōrh                      坐、 嫁、 保、 姑、 桌

ba  pa  bhì  sŭ  dah                  豹、 拋、 美、 詞、 踏

gor  kò  ghŭ  ho  gāh                   哥、 苦、 牛、 呼、 甲

zor  cù  rī  dŏ  sēh                        做、 取、 字、 圖、 雪

mŏ  ni  ngà  dē  beh                   毛、 奶、 雅、 地、 白

pò  bi  hŏr  hō  bhāh                     譜、 卑、 和、 雨、 肉


□複母音 10個 

ai  au  ia  iu  ior  iau  ui  ue  ua  uai

哀   歐    耶   優    腰    妖    威    鍋   娃    歪

ai     zai  gài  băi  kai                哀:知、改、排、慨

au     cau  dău  gau  dàu           歐:抄、投、夠、斗

ia     sia  zia  hiā  kiă                 耶:賒、蔗、瓦、騎

iu    ciu  giŭ  ziu  siū              優:秋、球、咒、岫

ior  bior  siòr  giōr  ziorh       腰:標、小、轎、石

iau  ziau  siau  giàu  diāu        妖:招、數、繳、調

ui    hui  gūi  zùi  dui              威:輝、櫃、水、對

ua    gua  cua  sùa  kūah         娃:歌、蔡、徙、闊

ue    kue  pue  cūe  gùe            鍋:詼、配、揣、粿.

uai  guai  mŭai  guai           歪:乖、糜、怪

□鼻化母音 ( nn=n;  ann=an)

an   in   en   on   ain  aun    ian   iun   uan   uen

uain   iaun           *iun─ion (漳-泉)  ui─uin (宜蘭腔)  

an       san  gan  dàn                  衫、酵、膽。

in        zin  sin  dĭn                    晶、生、纏。

en       gen  zen  bĕn                  更、爭、平。

on       on  hòn  gŏn                  惡、好、鼾。

ain      āin  zàin  hain                 偝、指、幌。

aun     ghāun(ngāu)  làun(nàu)             藕、惱。

ian      sian  diàn        giăn                聲、鼎、行。

iun     giun  siun  ciūn              薑、箱、象。

uan     guan  suan   hūan                        官、山、岸。

uen     bhŭen(mŭe)  bhūen(mūe)  糜、妹。

uain    guain  hŭain                     關、橫。

iaun    iaun  bhiāun(miāu)           喓、妙。

□鼻音韻尾 3個

m (毋)    n (ㄣ)    ng (央)

am   an   ang   im   in   ing   ong

庵    安    尪      音    因   英     翁

un   iam   ian/en   iang   iong   uan   uang

恩    閹     煙        殃      央      彎     嚾

am          kam  gàm  càm                          庵:堪、敢、慘

an         zan  hàn  san  bān                  安:曾、罕、散、辦

ang        kang  bhāng  dang                     尪:空、望、凍

im           zim  dĭm  gīm  sìm                音:唚、沈、妗、審

in            zin  gìn  pin  sĭn                     因:真、緊、聘、神

ing          zing  cing  gìng  dĭng               英:精、銃、景、廷

ong         zong  cong  hŏng  ghōng         翁:宗、創、縫、戇

un           zun  cun  hŭn  gūn                   恩:尊、寸、雲、郡

iam         ziam  hiăm  giam  tiàm           閹:針、嫌、劍、悿

ian/en      zian  diān  hiàn  gian       煙:煎、電、顯、見

iang        hiang  ciang  hiàng  liăng 殃:香、唱、響、涼

iong        ziong  hiong  giōng  diŏng 央:章、向、共、重

uan         zuan  lūan  hŭan  guan          彎:專、亂、煩、罐

uang       uāng-dòng                                   嚾:嚾黨

□塞音韻尾(入聲調):

~p (雙唇塞音韻尾):iap(葉);āp(壓)。

~t (舌尖塞音韻尾):dat(達);āt(遏)。

~k (舌根塞音韻尾):sik(熟);āk(沃)。

~h (束喉音  韻尾):orh(學);āh(鴨)。

 

■入聲韻尾 21個

ap         ip         iap

盒         ○         葉

at          it           iat          ut          uat

○         逸         閱         鷸         越

ak         ik           iok        ok

○         浴         育         ○

ah         ih          iah        iorh       uh         eh         orh        uah  ueh

盒    ○           頁    藥          ○         狹         學         活   劃

 


【綜合練習】(本調)

ah-āh(-ah)                      bian-ah(餅盒)          di-āh(抵押)。

ih-īh(-ih)                   cùi-zih(喙舌)          pain-zīh(歹摺)

iah-iāh(-iah)                  hor-ziah(好食)        zit-ziāh(一隻)。

iorh-iōrh(-iorh)        ziah-iorh(食藥)       gin-iōrh(緊臆)。

uh-      ūh(-uh)                gi-duh(指突);       mài-dūh(勿盹)

eh-ēh(-eh)                  siōn-eh(傷狹)         zāi-ēh (災厄)

orh-ōrh(-orh)                 diōng-orh(中學)     ziok-ōrh(足僫*)

uah-ūah(-uah)          siōr-ruah(燒熱)         siū-gūah(收割)

ueh-ūeh(-ueh)          dua-ghueh(大月)   sèn-gūeh(姓郭)

ip-īp(-ip)                   lian-sip(練習)        hōng-sīp(風濕)

ap-āp(-ap)                       bian-ap(餅盒)            kì-āp(氣壓)

iap-iāp(-iap)             zap-liap(十粒)            gor-ziāp(果汁)

at-āt(-at)                        beh-cat(白賊)        iū-cāt(油漆)

it-īt(-it)                      lau-sit(老實)           siāu-sīt (消息)

iat-iāt(-iat)               kau-siat(口舌)        còng-siāt(創設)

ut-ūt(-ut)                   lō gut(路滑)                 bhà(h)-gūt (肉骨)

uat-ūat(-uat)             cu-huat(處罰)        ōng-hūat(王法)

ak-āk(-ak)                      dai-hak(大學)       siōr-sùa-hāk(相紲蓄)

ik-īk(-ik)                   suan-dik(選擇)      lo-dīk(路竹)

iok-iōk(-iok)                  giat-giok(結局)      beh-giōk(白菊)

ok-ōk(-ok)                      bhīn-zok(民族)     gāng-zōk(工作)


□聲調進階

東      洞     棟     黨    同      毒    督   

dong   dōng   dong   dòng  dŏng    dok  dōk 

 

 

 

 


美麗大教堂:bhi  lē  dua  gàu  dňg

滷卵有夠鹹:lo  n¤g  u  gàu  giăm

冷靜背課文:ling  zīng  bue  kòr  bhŭn

汝真有擋頭:li  zīn  u  dòng  taŭ

買三萬氣球:bhe  sān  bhan  kì  giŭ

.介紹聲調

高平調(1):東(dong)─華語的第1聲      

中平調(7):洞(dōng)─華語無即個調

下平/降調(3):棟(dong)─華語無即個調   

高降調(2):黨(dòng)─華語的第4聲

上升調(5):同(dŏng)─類似華語的第3聲  

高入調(8):毒(dok)─華語無入聲調    

中入調(4):督(dōk)─華語無入聲調

下入調(?):學生(hak)─華語無入聲調


【聲調練習】

a        ā        a        à        ă        ah      āh      ah

i         ī        i         ì         ĭ          ih       īh       ih

u        ū        u       ù        ŭ        uh      ūh      uh

e       ē       e        è       ĕ          eh      ēh       eh

o       ō        o       ò       ŏ        oh      ōh      oh

or      ōr      or      òr      ŏr        orh     ōrh     orh

m       ˜       m       –       m˘         mh     ˜h     mh

ng        ¤g        ng       ǹg        ňg        ngh     ¤gh     ngh

ba      bā      ba      bà      bă      bah    bāh    bah

de     dē     de      dè     dĕ        deh    dēh     deh

gi       gī      gi       gì       gĭ         gih      gīh      gih

zo     zō      zo     zò     zŏ      zoh    zōh     zoh

su       sū       su     sù      sŭ       suh     sūh     suh

hor    hōr    hor    hòr    hŏr      horh   hōrh   horh

te      tē      te       tè      tĕ         teh      tēh      teh

ki       kī      ki       kì       kĭ         kih     kīh      kih

co     cō      co     cò     cŏ      coh     cōh     coh

lu       lū       lu      lù      lŭ       luh     lūh      luh

por    pōr    por    pòr    pŏr      porh   pōrh   porh


•變調

高平 → 中平 (1 → 7)

kui→kūi-mňg (開門)                       su→sū-hū (師父)

hue→hūe-lùi (花蕊)                        zu→zū-bòr (珠寶)

中平 → 下降 (7 → 3)

b¤g→bng-tàng (飯桶)                     sī→si-hui (是非)

hō→ho-zùi (雨水)                          dē→de-lì (地理)

下降 → 高降 (3 → 2)

ki→kì-se (氣勢)                             bo→bò-si (布施)

ziau→ziàu-go (照顧)                      zing→zìng-hù (政府)

高降 → 高平 (2 → 1)

zàu→zau-lō (走路)                         hài→hai-ìng (海湧)

上升 → 中平  (5→7(3))

dĕ→dē-suan (茶山)                         iŭ→iū-zùi (油水)

nĭ→nī-dāi (年代)                            giŭ→giū-zĭng (求情)

高入→下入  (8→? )

hak→hak-sing (學生)                     rit→rit-zì (日子)

ghueh→ghueh-niŭ (月娘)               beh→beh-sīk (白色)

中入 → 高入  (4→8)

sīp→sip-ki (濕氣)                          bīt→bit-iù (筆友)

īt→it-dìng(一等)                             giōk→giok-hue(菊花)

*例外* -h

中入 → 高降  (-h4→2)

gēh→gè-ging(隔間)                        āh→à-tău(鴨頭)

bēh→bè-hue(八歲)                         dōrh→dòr-dìng(桌頂)


補充:如何使用快速鍵製作台/客語拼音聲調符號

I. á é í ó ú  / à è ì ò ù 的顯示:

 

 

Á

É

í

Ó

ú

à

è

ì

ò

ù

Alt

+

1

2

3

4

5

6

7

8

9

0

 

II. ā ē ī ō ū / ă ĕ ĭ ŏ ŭ的顯示:

 

 

Ā

Ē

ī

Ō

ū

ă

ĕ

ĭ

ŏ

ŭ

Alt

+

 Q

w

e

R

t

y

u

i

o

p

 

使用步驟說明:

1.  打開Word文件視窗

2.  選取插入/符號出現符號視窗

3.  在【字型】欄選擇「 (英文字) 」(在左上方),再在【種類】欄選擇「拉丁文擴充-A」

4.  從其中尋找並選取所要的符號áéíóú àèìòù與āēīōū ăĕĭŏŭ之一

5.  按一下【快速鍵】按鈕,出現「自訂鍵盤」視窗

6. 在「請按新設定的快速鍵」欄,依照上表先按Alt鍵,再同時鍵入數字鍵

(例如:á是先按Alt鍵,再同時鍵入數字鍵1),然後按【指定】鍵,再按【關閉】鍵

(例如:ā是先按Alt鍵,再同時鍵入字母鍵q),然後按【指定】鍵,再按【關閉】鍵

7.重複3-6的動作,直到完成所有字母符號.    

III. a e i o u

先鍵入所要的字母,再加底線即可.


台語通用拼音與其他拼音對照表  Dang-hōng-zing

 

通用拼音

tlpa

教羅

備註

雙唇聲母

b

p

p

褒bor

〞

p

ph

ph

波por

〞

bh

b

b

帽bhōr

〞

m

m

m

罵mā

舌尖(中)聲母

d

t

t

刀dor

〞

t

th

th

滔tor

〞

n

n

n

奶ni

〞

l

l

l

囉lor

舌根(喉)聲母

g

k

k

糕gor

〞

k

kh

kh

科kor

〞

gh

g

g

餓ghōr

〞

ng

ng

ng

悟ngō

〞

h

h

h

號hōr

舌尖(前)聲母

z

c

ch

慒zor

〞

c

ch

chh

臊cor

〞

s

s

s

騷sor

〞

r

j

j

字rī

 

 

 

 

 

單元音韻母

a

a

a

亞a

〞

i

i

i

醫i

〞

u

u

u

污u

〞

e

e

e

挨e

〞

o

oo

ơ

烏o

〞

or

o

o

呵or

 

 

 

 

 

半韻母〞

m

m

m

姆–

〞

ng

ng

ng

央ng

 

 

 

 

 

複元音韻母

ai

ai

ai

哀ai

〞

au

au

au

歐au

〞

ia

ia

ia

耶ia

〞

iu

iu

iu

優iu

 

ior

io

io

腰ior

〞

iau

iau

iau

枵iau

〞

ui

ui

ui

威ui

〞

ue

ue

oe

鍋ue

〞

ua

ua

oa

娃ua

〞

uai

uai

oai

歪uai

 

 

 

 

 

鼻音韻母

am

am

am

庵am

〞

an

an

an

安an

〞

ang

ang

ang

汪ang

〞

im

im

im

音im

〞

in

in

in

因in

〞

ing

ing

eng

英ing

〞

ong

ong

ong

翁ong

〞

un

un

un

恩un

〞

iam

iam

iam

閹iam

〞

ian/en

ian

ian

煙ian/en

〞

iang

iang

iang

殃iang

〞

iong

iong

iong

央iong

〞

uan

uan

oan

彎uan

〞

uang

uang

oang

嚾uang

 

 

 

 

 

鼻化元音韻母

an

ann

an

餡an

〞

in

inn

in

嬰in

〞

en

enn

en

楹ĕn

〞

on

onn/oonn

ơn

惡on

〞

ain

ainn

ain

偝āin

〞

ian

iann

ian

影iàn

〞

iun

iunn

iun

鴦iun

〞

ion

ionn

iơn

樣iōn

〞

uan

uann

oan

換ūan

〞

uain

uainn

oain

關guain

〞

iaun

iaunn

iaun

喓iaun

〞

aun

aunn

aun

爻ghăun

〞

uin

uinn

uin

飯būin(

〞

un

unn

un

擬聲(火車)

 

 

 

 

 

入聲h尾韻母

ah

ah

ah

押āh

〞

auh

auh

auh

沓dauh

〞

eh

eh

eh

厄ēh

〞

ih

ih

ih

佚/奕īh

〞

iah

iah

iah

頁iah

〞

iauh

iauh

iauh

嚼ziauh

〞

iorh

ioh

ioh

臆iōrh

〞

iuh

iuh

iuh

搐diūh

〞

orh

oh

oh

學orh

〞

uah

uah

oah

活uah

〞

uaih

uaih

oaih

guaihn(床聲)

〞

ueh

ueh

oeh

劃ueh

〞

uh

uh

uh

肫dūh

〞

uih

uih

uih

劃uih

 

 

 

 

 

入聲p尾韻母

ap

ap

ap

壓āp

〞

ip

ip

ip

邑īp

〞

op

op

op

橐lōp

〞

iap

iap

iap

葉iap

〞

 

 

 

 

入聲t尾韻母

at

at

at

遏āt

〞

it

it

it

乙īt

〞

iat

iat

iat

謁iāt

〞

ut

ut

ut

熨ūt

〞

uat

uat

oat

斡ūat

 

 

 

 

 

入聲k尾韻母

ak

ak

ak

沃āk

〞

iok

iok

iok

約iok

〞

iak

iak

iak

摔siāk

〞

ik

ik

ek

億īk

〞

ok

ok

ok

屋ōk

 

 

 

 

 

 


聲調對照表

 

聲調

例字

通用

tlpa

教羅

1

疤ba

a

a1

a

7

罷bā

ā

a7

ā

3

豹ba

a

a3

à

2

飽bà

à

a2

á

5

爸bă

ă

a5

â

4

百bāh

āh

ah4

ah

8

踏dah

ah

ah8

ãh

 

 

 

 

 

 


台語三大拼音與客語、華語拼音之對照

 

注音

符號

 

華語

通用

台語

通用

客語

通用

台語

教羅

台語

tlpa

原住民

阿美語

漢 語

拼 音

聲

母

ㄅ

ㄆ

ㄇ

ㄈ

ㄉ

ㄊ

ㄋ

ㄌ

ㄍ

ㄎ

ㄏ

b

p

m

f

d

t

n

l

g

k

h

b

p

m

 

d

t

n

l

g

k

h

b

p

m

f

d

t

n

l

g

k

h

p

ph

m

 

t

th

n

l

k

kh

h

p

ph

m

 

t

th

n

l

k

kh

h

p

 

m

f

t

 

n

l

k

 

x/h

b

p

m

f

d

t

n

l

g

k

h

ㄗ

ㄘ

ㄙ

ㄐ

ㄑ

ㄒ

z

c

s

ji

ci

si

z

c

s

zi

ci

si

z

c

s

zi

ci

si

ch

chh

s

chi

chhi

si

c

ch

s

ci

chi

si

c

 

s

ci

 

si

z

c

s

j

q

x

ㄓ

ㄔ

ㄕ

jh

ch

sh

 

(zh)

(ch)

(sh)

 

 

 

zh

ch

sh

ㄖ

 

r

 

ri

ru

(rh)

 

j

 

j

 

r

 

r

 

 

 

 

bh/v

gh/q

ng

v

 

 

ng

 

b

g

ng

 

b

g

ng

 

 

 

ng

 

韻

母

ㄚ

ㄛ

 

ㄜ

ㄝ

ㄦ

ㄧ

ㄨ

ㄩ

空韻

鼻化

入聲

a

o

 

e

ê

er

i,yi

u,wu

yu

ih

 

 

a

o

or

 

e

 

i

u

 

 

-n=-nn

p,t,k,h

a

o

 

e

 

i

u

 

ii

 

 

p,t,k

a

o

o

 

e

 

i

u

 

 

-n

p,t,k,h

a

oo

o

 

e

 

i

u

 

 

-nn

p,t,k,h

a

o

 

e

 

i

u

 

 

 

 

 

a

o

 

e

ê

er

i,yi

u,wu

u,ü,yu

i

 

 

 


課程三:台語通用拼音音節表

 

表:台語乙式音節表:單純與鼻聲尾韻母(1)              

    聲母

     韻母

零

聲

母

ㄅ

b

ㄆ

p

ㄇ

m

ㄅ

(濁音)

bh/v

ㄉ

d

ㄊ

t

ㄋ

n

ㄌ

l

單

 

純

 

韻

 

母

 ㄚ   -a

a    阿

Ba   爸

pa   拋

mà  馬

bhă  麻

da   礁

ta    挓

nà   那

lă   膋

 

 ㄝ   -e

ĕ    鞋

Bē   父

pĕ   皮

mē  罵

bhē  賣

dē   地

tè   體

nĕ   晾

lè   禮

 

 ㄧ   -I

i    伊

bì   比

pi   披

mĭ   棉

bhì  美

dī   弟

tì   恥

nĭ   年

lì   汝

 

      -o

o    烏

Bō   部

pò   普

mo  毛

bhō  貿

dō   度

tò   土

nò   老

lō   路

 

 ㄨ   -u

u    污

Bŭ   孵

pŭ   浮

 *

bhù  舞

dŭ   廚

tŭ   儲

*

lù  旅

 

 ㄞ   -ai

ai   哀

Bai  拜

pai  派

māi 邁

bhăi 眉

dăi  台

tai  太

nāi  奈

lăi  來

 

 ㄠ   -au

au   歐

bau  包

pàu  跑

māu 貌

bhau ─

dău  投

tău  頭

nàu  腦

lāu  老

 

 ㄜ   -or

or   呵

Bòr  保

pōr  抱

*

bhōr 帽

dōr  道

tòr  討

nor  娜

lōr  勞

 

ㄧㄚ  -ia

ià   野

  *  

*

miă  名

*

dia  爹

*

niă  娘

lià  惹

 

ㄧㄠ  -iau

iau  邀

biau 標

piău 嫖

miāu妙

bhiàu渺

diău 條

tiāu  柱

niau 貓

liāu 料

 

      -ior

ior  腰

biòr 錶

pior 票

*

bhiòr秒

dior 釣

tior  糶

*

liōr 尿

 

      -io

*

*

*

*

*

*

*

*

*

 

      -iu

iu   油

Biu  彪

*

*

bhiū 謬

diŭ  綢

tiu   抽

niŭ  娘

liŭ  流

 

ㄨㄚ  -ua

ua   娃

bua  簸

pua  破

mùa 滿

bhŭa 磨

dūa  大

tua  拖

nūa  爛

lūa  賴

ㄨㄞ  -uai

uai  歪

*

*

mūai 妹

*

*

*

*

*

 

      -ue

ue   鍋

bue  杯

pue  批

*

bhùe 尾

dūe  地

tue   退

*

lūe  內

 

      -ui

ui   威

Bŭi  肥

pui  屁

mùi  每

bhui 瞇

dūi  隊

tùi   腿

nūi 卵

lūi  類

 

鼻

 

 

聲

 

 

尾

      -am

am  庵

*

*

*

*

dăm 談

tam  貪

*

lăm  南

 

      -iam

iam 閹

*

*

*

*

diam 店

tiam 添

*

liām 唸

 

      -im

im  音

*

*

*

*

dĭm  沉

tim  鴆

*

lĭm  林

 

      -om

om  ─

*

*

*

*

dom ─

*

*

*

 

 ㄢ   -an

an   安

ban  班

pàn  板

*

bhān 萬

dan  單

tan  趁

*

làn  咱

 

     -ian/en

ian  煙

bian 編

pian 偏

*

bhiàn免

diān 電

tian 天

*

liăn 連

 

ㄧㄣ  -in

in   因

Bin  賓

pìn  品

*

bhĭn 民

dīn  陣

tīn  媵

*

lìn  恁

 

ㄨㄢ  -uan

uan  灣

buan 般

pŭan 磐

*

bhùan滿

duan 端

tŭan 團

*

lŭan 戀

 

ㄨㄣ  -un

un   恩

bùn  本

pŭn  盆

*

bhŭn文

dŭn  唇

tun  吞

*

lūn  論

 

 ㄤ   -ang

ang  翁

băng 房

pang 蜂

*

bhāng望

dang 東

tang 窗

*

lăng 人

 

ㄧㄤ  -iang

iang 殃

biang砰

piāng龐

*

*

diāng仗

tiang─

*

liăng涼

 

ㄧㄥ  -ing

ing 英

bing 冰

pĭng 評

*

bhĭng明

dīng 定

tĭng 停

*

lĭng 靈

 

      -iong

iong央

*

*

*

*

diong中

tiong暢

*

liŏng良

 

      -ong

ong  汪

bòng 榜

pong 膨

*

bhōng望

dòng 黨

tòng 統

*

lòng 攏

 

 

ㄨㄤ  -uang

uang 嚾

*

*

*

*

*

*

*

*

 

      


      表:台語乙式音節表:單純與鼻聲尾韻母(2)            (共436個音節)

    聲母

     韻母

ㄍ

g

ㄎ

k

 

��

ng

 

ㄍ

(濁音)

gh/q

ㄏ

h

ㄗ

z

ㄘ

c

ㄙ

s

ㄖ

(不捲舌)

r

 

單

 

純

 

韻

 

母

ㄚ    -a

ga   家

Ka   腳

ngà 雅

ghă  牙

hā   下

zà   早

cà   炒

sa   柵

*

ㄝ    -e

ge  雞

Ke   溪

ngē 硬 

ghē  藝

hē   系

zē   坐

ce   妻

sè   洗

*

ㄧ    -i

gi   機

ki   欺

ngi ─

ghī  義

hì   喜

zi   芝

cī   市

sī   是

rī   字

      -o

go   姑

Kò   苦

ngŏ  吳

ghō  五

hō   雨

zo   組

co   粗

so   酥

*

ㄨ    -u

gu   龜

Ku   區

*

ghŭ  牛

hù   府

zu   珠

cù   取

su   輸

rŭ   如

ㄞ    -ai

gai  該

Kai  開

ngāi 礙

ghăi 涯

hài  海

zăi  財

cai  猜

sai  獅

*

ㄠ    -au

gau  溝

kàu  口

ngāu 藕

ghău 爻

hāu  效

zàu  走

cau  操

sau  掃

*

ㄜ    -or

gor  高

kor  科

*

ghŏr 鵝

hòr  好

zòr  棗

còr  草

sòr  嫂

*

ㄧㄚ  -ia

gia  寄

kiă  騎

ngiă 迎

ghiă 夯

hiā  瓦

zià  者

cia  車

sia  賒

rià  惹

ㄧㄠ  -iau

giau 驕

kiau 曲

ngiau癢

ghiău憢

hiàu 曉

ziàu 鳥

ciau 超

siau 消

riàu 擾

      -ior

giŏr 橋

kiòr 口

*

ghiŏr蟯

hiōr 后

ziòr 少

cior 笑

sior 燒

riōr 尿

      -io

*

*

*

*

hio  ─

*

*

*

*

      -iu

giŭ  球

kiu 鳩

*

ghiù 扭

hiu  休

ziù  酒

ciu  秋

siu  修

riŭ  柔

ㄨㄚ  -ua

gua 歌

kua  誇

ngua ─

ghùa 我

hua  花

zùa  紙

cua  蔡

sua  沙

rūa  偌

ㄨㄞ  -uai

guai 乖

kuai 快

*

*

hŭai 懷

zūai 跩

cuai ─

suai ─

*

      -ue

gue  瓜

kue  詼

*

ghūe 外

hue  花

zūe  罪

cue  吹

sue  衰

rūe  睿

      -ui

gui  規

kui  虧

*

ghūi 偽

hui  輝

zui  錐

cui  推

sŭi  隨

rui  ─

鼻

 

聲

 

尾

 

韻

 

母

      -am

gam 甘

kam 堪

*

ghăm岩

hām 陷

zām  站

cam  參

sam  杉

*

      -iam

giam 兼

kiam 謙

*

ghiăm嚴

hiàm 險

ziam 針

ciam 簽

siàm 閃

riàm 染

      -im

gim  金

kĭm  琴

*

ghĭm 吟

hĭm  熊

zìm  嬸

cim  深

sim  心

rìm  忍

      -om

*

*

*

*

*

*

*

som  參

*

 ㄢ   -an

gan  奸

kan  刊

*

ghān 諺

hān  限

zan  曾

can  餐

san  山

*

     -ian/en

gian堅

kian牽

*

ghiàn研

hiān現

zian煎

ciàn 淺

sian仙

riăn 然

ㄧㄣ  -in

gin  斤

kin  輕

*

ghĭn 銀

hīn  恨

zin  真

cin  親

sin  新

rĭn  人

ㄨㄢ  -uan

guan 關

kùan 款

*

ghŭan源

huan 番

zuan 專

cuan 川

sùan 選

ruan ─

ㄨㄣ  -un

gun  軍

kun  鯤

*

ghùn 阮

hun  婚

zun  尊

cun  春

sun  孫

rūn  閏

 ㄤ   -ang

gang 江

kang 空

*

ghāng楞

hang 烘

zăng 叢

cang 蔥

sang 輕

*

ㄧㄤ  -iang

giang─

kiang鏗

*

ghiang─

hiang香

ziang漳

ciang─

siăng常

riang─

ㄧㄥ  -ing

ging 京

king 框

*

ghĭng迎

hing 興

zĭng 情

cing 清

sing 生

rĭng  仍

      -iong

giong弓

kiòng恐

*

ghiong─

hiong香

ziong將

ciong 衝

siŏng祥

riŏng 絨

      -ong

gong 公

kong 空

*

ghōng戇

hong 風

zong 宗

cong 聰

song 霜

*

 

ㄨㄤ  -uang

*

*

*

*

*

*

*

*

*

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

表:台語乙式音節表:鼻化與入聲韻母(1)

    聲母

     韻母

零

聲

母

ㄅ

b

ㄆ

p

ㄇ

m

ㄅ

(濁音)

bh/v

ㄉ

d

ㄊ

t

ㄋ

n

ㄌ

l

鼻

 

 

 

 

化

 

 

-m

–   姆

*

*

*

*

*

*

*

*

 

-ng

ng   央

bng  方

*

mňg 門

bh¤g 問

dng  當

tng  湯

n¤g  卵

lng  ─

 

-an

ān     餡

*

pan  怕

*

*

dan  擔

tan   他

*

*

 

-en

en     嬰

bēn  病

pen  澎

*

*

dēn  鄭

ten  ─

*

*

 

-in

in     嬰

bin  邊

pīn  鼻

*

*

din  甜

tin  天

*

*

 

-on

on     惡

*

*

*

*

*

*

*

*

 

-ain

āin  偝

*

*

*

*

*

*

*

*

 

-aun

*

*

*

*

*

*

*

*

*

 

-ian

iàn    影

bian  拚

pian  ─

*

*

diàn  鼎

tian  聽

*

*

 

-iaun

*

*

*

*

*

*

*

*

*

 

-ion

iŏn    楊

*

*

*

*

*

*

*

*

 

-iun

iŭn   洋

*

*

*

*

diun  張

*

*

*

 

-uan

ùan   碗

buan  半

puan  判

*

*

dŭan  彈

tuan  碳

*

*

 

-uain

uain ─

*

*

*

*

*

*

*

*

 

-uen

*

*

*

*

*

*

*

*

*

 

-uin

*

*

*

*

*

*

*

*

*

入

 

 

 

聲

 

 

 

h

 

 

 

-ah

āh  鴨

bāh  百

pāh  拍

māh 嘛

bhāh 肉

dāh  貼

tāh  塔

nāh  凹

lāh  垃

 

-eh

ēh  厄

beh  白

*

meh 脈

bhēh 卜

dēh  咧

teh  宅

nēh  躡

leh  笠

 

-ih

īh 奕

*

*

mih  物

bhīh 覕

dīh  滴

tīh  鐵

nih ─

lih  ─

 

-oh

oh  哦

*

*

moh ─

*

*

*

*

loh  ─

 

-uh

*

buh  ─

puh ─

*

*

duh  ─

*

*

*

 

-auh

*

*

*

*

*

*

*

*

*

 

-orh

orh 學

borh 薄

*

*

*

dōrh 桌

*

*

lorh 落

 

-iah

iah 頁

biāh 壁

piāh 避

*

*

*

tiāh 拆

*

liah 掠

 

-iauh

*

*

*

*

*

*

*

*

*

 

-iorh

iorh葯

*

*

*

*

diorh著

*

*

liorh─

 

-ioh

*

*

*

*

*

dioh ─

*

*

*

 

-uah

uah 活

būah 撥

*

*

bhūa抹

*

tūah  屜

*

luah 捋

 

-ueh

*

*

*

*

*

*

*

*

 

 

入

 

聲

 

p

t

k

-ap

āp   壓

*

*

*

*

dāp  答

tāp  塌

*

lap  納

 

-iap

iap  葉

*

*

*

*

diap諜

tiāp 帖

*

liap 粒

 

-ip

īp  邑

*

*

*

*

*

*

*

lip  立

 

-op

*

*

*

*

*

*

*

*

 

 

-at

āt   握

bāt  八

*

*

bhāt 捌

dat  達

tāt  踢

*

lat  力

 

-iat/et

iāt  謁

biat 別

piāt 撇

*

bhiat滅

diāt 哲

tiāt  徹

*

liat 列

 

-it

īt  乙

bīt  筆

pīt  匹

*

bhit 蜜

dit  直

tit  ─

*

lit  日

 

-uat

uat  越

būat撥

pūat 潑

*

bhuat末

duat 奪

tūat 脫

*

*

 

-ut

ūt  鬱

but  佛

put  ─

*

bhut 物

dut  突

tut  禿

*

lut  律

 

-ak

āk  沃

bāk  北

pak  曝

*

bhak 目

dāk 觸

tak  讀

*

lak  六

 

-iak

*

*

*

*

*

*

*

*

*

 

-ik

īk  億

bīk 逼

pīk  魄

*

bhik 墨

dīk  竹

tīk   斥

*

lik  歷

 

-iok

iōk  約

*

*

*

*

*

tiōk  蓄

*

liok 陸

 

-ok

ōk   惡

bok  暴

pōk  博

*

bhok 木

dok  獨

tōk  託

*

lok  洛

 

入聲鼻化

-ahn

*

*

*

*

*

*

*

*

*

 

-ehn

*

*

*

*

*

*

*

*

*

 

-ihn

*

*

*

*

*

*

*

*

*

 


    表:台語乙式音節表:入聲與鼻化韻母(2)                    (共351個音節)

    聲母

     韻母

ㄍ

g

ㄎ

k

��

ng

ㄍ

(濁音)

ㄏ

h

ㄗ

z

ㄘ

c

ㄙ

s

ㄖ

(不捲舌)

r

gh/q

 

 

 

鼻

 

 

 

化

 

 

-m

*

*

*

*

hm媒  

*

*

*

*

-ng

gng  光

kng  勸

*

*

hng  方

zng  莊

cng  瘡

sng  酸

*

-an

gan  監

kan  坩

*

*

han  ─

zan  ─

*

san  三

*

-en

gen  更

ken  坑

*

*

hen  ─

zen  井

cen  青

sen  生

*

-in

gin  見

kin  ─

*

*

hīn  耳

zin  爭

cin  星

sĭn  豉

*

-on

gon  ─

kon  ─

*

*

hon  ─

*

*

*

*

-ain

gain  ─

kain 鏘

*

*

hain  ─

zain  怎

*

*

*

-aun

*

*

*

*

*

*

*

*

*

-ian

gian  驚

*

*

*

hian  兄

zian  正

cian  請

sian  聲

*

-iaun

*

*

*

*

*

*

 

 

*

-ion

gion  薑

*

*

*

*

*

cion  象

sion 賞

*

-iun

giun  ─

kiun  腔

*

*

hiun  香

ziun  蔣

ciun  像

siun  想

*

-uan

guan  官

kuan  看

*

*

huan  歡

zuan  煎

cuan  ─

suan  山

*

-uain

guain關

*

*

*

huain橫

zuain跩

 

suain─

*

-uen

*

*

*

*

*

*

*

*

*

-uin

guin  ─

kuin  ─

*

*

huin  ─

*

*

*

*

 

 

 

 

 

入

 

聲

 

h

-ah

gah  甲

kāh  卡

*

ghah  ─

hah  合

zah  截

cāh  插

*

*

-eh

geh  隔

keh  客

ngēh   挾

gheh  ─

heh  嘿

zēh  節

cēh  冊

sēh  雪

*

-ih

gih  忌

*

*

ghih  ─

*

zīh  摺

cih  ─

sih  ─

rih ─

-oh

*

*

*

*

*

*

*

*

*

-uh

*

*

*

*

*

*

*

suh  ─

*

-auh

gauh ─

*

*

*

*

*

*

*

*

-orh

gorh ─

*

*

*

horh 鶴

zōrh 作

*

sorh ─

*

-iah

*

*

*

ghiah 舉

hiah ─

ziah 食

ciāh 赤

siāh削

*

-iauh

*

*

*

*

*

*

*

*

*

-iorh

kiōrh 腳

Kiōrh抾

*

*

hiōrh歇

ziorh石

ciōrh尺

siōrh惜

*

-ioh

*

kioh ─

*

*

*

*

*

*

*

-uah

gūah 割

kūah闊

*

*

hūah 喝

zuah ─

cuah ─

sūah 煞

ruah 熱

-ueh

gūeh 郭

*

*

ghueh 月

hūeh 血

*

*

sūeh 說

*

入

 

聲

 

p

t

k

-ap

gap ─

kap  磕

*

 

hap  合

zap  十

cāp  插

sap  ─

*

-iap

giāp 峽

kiap ─

*

ghiap 業

hiap 協

ziāp 接

ciap ─

siap 涉

*

-ip

gīp  級

kīp  吸

*

ghip  ─

hip  ─

zip  集

cip  ─

sip  習

rip  入

-op

*

*

*

*

*

*

cop  ─

*

*

-at

gāt  結

*

*

*

hāt  喝

zāt  紮

cat  賊

sāt  殺

*

-iat/et

giāt  結

kiat  ─

*

ghiat ─

hiāt  穴

ziāt 節

ciāt 切

siāt 設

riat  熱

-it

*

kīt  乞

*

ghit  ─

hit  ─

zīt  質

cīt  七

sit  實

rit  日

-uat

gūat 決

kūat 缺

*

ghuat 月

hūat 法

zuat 絕

cuat ─

sūat 說

*

-ut

gut  滑

kūt  屈

*

*

hut  佛

zūt  卒

cūt  出

sut  術

*

-ak

gāk  角

kāk  殼

*

ghak  岳

hak  學

zāk  促

cak  ─

sāk  搡

*

-iak

giak ─

*

*

*

*

*

ciak ─

siāk 摔

*

-ik

gīk  激

kik  ─

*

ghik  ─

hik  ─

zīk  叔

cīk  策

sīk  色

*

-iok

giok 局

kiōk 曲

*

ghiok 玉

 

ziōk 祝

ciōk 促

siok 屬

riok 弱

-ok

gōk  國

kōk  擴

*

ghōk  鱷

hok  復

zok  族

cōk  簇

sōk  束

*

入聲鼻化

-ahn

*

*

*

*

hahn  ─

*

*

*

*

-ehn

*

*

*

*

hehn ─

*

*

*

*

-ihn

*

*

*

*

*

*

*

*

*

 


通用拼音練習題

練習一:讀寫出下面漢字的羅馬拼音

夫【       】奶【       】佳【       】卑【       】呼【       】

妻【       】波【       】來【       】科【       】胎【       】

溪【       】師【       】烏【       】租【       】笆【       】

紗【       】脂【       】區【       】疏【       】粗【       】

組【       】這【       】都【       】獅【       】紙【       】

絲【       】虛【       】辜【       】酥【       】去【       】

歌【       】標【       】花【       】該【       】手【       】

臭【       】貴【       】鬧【       】衰【       】怪【       】

教【       】嬌【       】小【       】大【       】休【       】

拜【       】抽【       】橋【       】繳【       】飛【       】

鎖【       】稿【       】罵【       】炮【       】對【       】

 

練習二:讀寫出下面的漢字佮羅馬拼音

hin-kang【       】dīn-gùe【       】 gho-gen【       】bak-gian【       】zit-buan【       】 tīn-bin【       】 sān-sian【       】hiān-dī【       】

diūn-sò【       】dua-biàn【       】ghua-san【       】siūn-si【       】

燒香【       】四散【       】大象【       】洗碗【       】

古坑【       】公平【       】哭聲【       】好聽【       】

 

練習三:讀寫出下面漢字佮羅馬拼音

ā-gong【       】 go-dòng【      】siu-siong【     】zu-giong【       】hiōng-gàng【       】 gian-sun【       】 gian-kong【       】 sān-sùi【       】guan-gŏng【       】 gīn-bùn【       】 bīng-gin【       】 hok-hing【       】gūn-ziong【      】 kōng-diong【      】 gau-kàng【      】 zòr-gang【       】gōng-hňg【       】 lorh-sng【       】huan-dui【       】lu-gùan【       】

pang-zīt【       】hōng-gēh【       】kīn-sang【       】un-dōng【       】gām-ghūan【       】dīng-gng【       】bhi-b¤g【       】gē-n¤g【       】te-dāng【       】ling-dong【       】bhuan-ziōk【       】ziōng-gun【       】

貪心【       】走閃【       】加減【       】延遲【       】

前途【       】田園【       】分數【       】借問【       】

冷淡【       】 典禮【       】出現【       】餐廳【       】

奸臣【       】總統【       】南部【       】電火【       】

堅定【       】房間【       】辯論【       】滾水【       】

體面【       】山頂【       】送禮【       】轉行【       】

盡忠【       】長工【       】冰箱【       】向東【       】

飲料【       】巡視【       】總共【       】仙丹【       】

練習四:請寫出下面促聲字的漢字佮通用拼音(本調/自然調)

bīt/bit-gi(筆/筆記         )   zap/zap-zňg(十/十全     )

zuat/zuat-gau(                )   liat/liat-hùe(               )

hōk/hok-ki(                )   dit/dit-giăn(                )

ghak/ghak-pò(                )    hak─hak-sip(                ) 

kūah/kùa-cui(                )   beh/beh-bang(                )

gāk/gak-cèn(                )   būt/but-bhùan(                )

āh/à-bhāh(                )   ghueh/ghueh-niŭ(                )

giōk/giok-hue(                )   zok/zok-gŭn(                )

zīt/zit-bhū(                )   bhak/bhak-ziu(                )

一─一遍(zit/zit-bian    )   客─客人(kēh/kè-lăng   )

七─七子(                )   八─八婿(                )

日─日子(                )   出─出招(                )

月─月老(                )   發─發達(                )

色─色彩(                )   寂─寂寞(                )

佛─佛祖(                )    竹─竹山(                ) 

值─值班(                )   毒─毒藥(                )

桌─桌椅(                )   肉─肉骨(                )

練習五:台語拼音聽寫練習

讀寫出下面漢字的羅馬拼音

臭臭【càu-cau      】        紅紅【āng-ăng   】              烏烏【ō-o    】

長長【         】              短短【         】              軟軟【         】

冷冷【         】              密密【         】              開開【         】

舊舊【         】              新新【         】              輕輕【         】

久久【         】              白白【         】              暗暗【         】

甜甜【         】              苦苦【         】              重重【         】

老老【         】              幼幼【         】              靜靜【         】

溼溼【         】              闊闊【         】              薄薄【         】

 

練習六:台語拼音聽寫練習

■台灣俗語 (標自然調)請寫漢字

zit gī càu,  zit diam lō                     

ziah gue zì  bài ciu tău                    

sè kang  m bò,  dua kang  giòr kò    

pain lŏr  lui gò,  pain ang  lui bhò.

ghŭ  sàn  bhōr lat,  lăng  san  beh cat

diōng-gōk,diōng-gōk hūe-lok-lōk

guan nā-à  ge siōr-gim

■台灣俗語 (請標自然調)

se han•tau bhan bu,  dua han•tau kan ghu

細漢偷挽匏,大漢偷牽牛

sior lion•ziah u cun,  sior cion•ziah bhor hun

相讓食有伸,相搶食無份

ga•hor•bhan su hing,  ga•ca•bhan se ging

家和萬事興,家吵萬世窮

bhak ziu•kuan gue,  ka•dah diorh hue.

 目珠看粿,跤踏著火。

sing go bak do,  ziah go but zo.

先顧腹肚,才顧佛祖。

 

■台語歌謠 (標自然調)請寫漢字

ōng-lăi  sī-gue

ōng-lăi ghīng-ghìng zīn-hor-ziah,

sī-gue iā-zì zi-cùi-da,                  

ziah gīn-zior bhōr bè-pŭe,                  

sit-zāi u ian zīn-ciòr-kue                    


 

Dāi-ŭan

Dāi-ŭan  Dāi-ŭan  ghua ài lì                  

Sì-ge •ciōng bhuan rīn-zīng-bhī.             

Lāng-lăng di zia•zīn hūan-hì               

Tiān-tian•gùe-diorh hor rit zì                   

 

ō-o beh-beh                         

ā-hiong tāu-mňg ŏ-ō-o                     

ā-lĭng cùi-kì bĕh-beh-beh           

ā-gi cùi-dŭn ăng-āng-ăng            

ā-din bhak-ziu dŭa-dua-dūa       


【參考答案】

通用拼音練習題

練習一:讀寫出下面漢字的羅馬拼音

夫【hu     】奶【ni/ling  】佳【ga     】卑【bi     】呼【ho/ko   】

妻【ce     】波【por     】來【lăi     】科【kor    】胎【te/tai   】

溪【ke     】師【su/sai   】烏【o      】租【zo     】笆【ba     】

紗【se     】脂【zi      】區【ku     】疏【so/se   】粗【co     】

組【zo     】這【ze     】都【do     】獅【sai     】紙【zùa    】

絲【si      】虛【hi     】辜【go     】酥【so     】去【ki     】

歌【gua/gor 】標【biau/bior】花【hue/hua】該【gai     】手【ciù    】

臭【cau    】貴【gui     】鬧【nāu    】衰【sue    】怪【guai   】

教【gau    】嬌【giau    】小【siòr    】大【dūa   】休【hiu    】

拜【bai    】抽【tiu     】橋【giŏr    】繳【giàu   】飛【bue/hui 】

鎖【sòr    】稿【gòr    】罵【mē/mā  】炮【pau    】對【dui    】

 

練習二:讀寫出下面的漢字佮羅馬拼音

hin-kang【耳空  】dīn-gùe【甜粿   】 gho-gen【五更   】bak-gian【北京  】zit-buan【一半  】 tīn-bin【天邊    】 sān-sian【三聲   】hiān-dī【兄弟   】

diūn-sò【場所  】dua-biàn【大餅   】 ghua-san【外衫   】siūn-si【相思   】

燒香【siōr-hiun】四散【sì-suan     】大象【dua-ciūn    】洗碗【se-ùan   】

古坑【go-ken  】公平【gōng-bĕn   】哭聲【kàu-sian    】好聽【hor-tian   】

 

練習三:讀寫出下面漢字佮羅馬拼音

ā-gong【阿公  】 go-dòng【古董  】siu-siong【受傷  】zu-giong【子宮   】hiōng-gàng【香港 】 gian-sun【囝孫  】 gian-kong【健康】 sān-sùi【山水   】guan-gŏng【趕狂  】 gīn-bùn【根本   】 bīng-gin【平均   】 hok-hing【復興】gūn-ziong【群眾  】 kōng-diong【空中 】 gau-kàng【九孔 】 zòr-gang【做工】gōng-hňg【公園  】 lorh-sng【落霜 】huan-dui【反對 】lu-gùan【旅館 】

pang-zīt【紡織】 hōng-gēh【風格】 kīn-sang【輕鬆】 un-dōng【運動】 

gām-ghūan【甘願】 dīng-gng【燈光】 bhi-b¤g【米飯】 gē-n¤g【雞卵】 

te-dāng【體重】 ling-dong【冷凍】 bhuan-ziōk【滿足】 ziōng-gun【將軍】

貪心【tām-sim】 走閃【zau-siàm】 加減【gē-giàm】 延遲【iān-dĭ】

前途【ziān-dŏ】 田園【cān-hňg】 分數【hūn-so】 借問【ziòr-m¤g】

冷淡【ling-dām】 典禮【dian-lè】 出現【cut-hiān】 餐廳【cān-tian】

奸臣【gān-sĭn】 總統【zong-tòng】 南部【lām-bō】 電火【dian-hùe】

堅定【giān-dīng】 房間【bāng-ging】 辯論【bian-lūn】 滾水【gun-zùi】

體面【te-bhiān】 山頂【sūan-dìng】 送禮【sàng-lè】 轉行【zuan-hăng】

盡忠【zin-diong】 長工【d¤g-gang】 冰箱【bīng-siun】 向東【ǹg/hiòng-dang】

飲料【im-liāu】 巡視【sūn-sī】  總共【zong-giōng】 仙丹【siān-dan】

練習四:請寫出下面促聲字的漢字佮通用拼音(本調/自然調)

bīt/bit-gi(筆/筆記         )   zap/zap-zňg(十/十全     )

zuat/zuat-gau(絕交)    liat/liat-hùe(烈火)

hōk/hok-ki(福氣)    dit/dit-giăn(直行)

ghak/ghak-pò(樂譜)    hak─hak-sip(學習) 

kūah/kùa-cui(闊喙)    beh/beh-bang(白枋)

gāk/gak-cèn(覺醒)    būt/but-bhùan(不滿 )

āh/à-bhāh(鴨肉)    ghueh/ghueh-niŭ(月娘 )

giōk/giok-hue(菊花)    zok/zok-gŭn(族群 )

zīt/zit-bhū(職務)    bhak/bhak-ziu(目珠 )

一─一遍(zit/zit-bian    )   客─客人(kēh/kè-lăng   )

七─七子(cīt/cit-zù )   八─八婿(bāt/bat-sai )

日─日子(rit/rit-zì)   出─出招(cūt/cut-ziau )

月─月老(ghuat/ghuat-nò)   發─發達(hūat/huat-dat )

色─色彩(sīk/sik-cài )   寂─寂寞(zik/zik-bhok )

佛─佛祖(but/but-zò  )    竹─竹山(dīk/dik-san ) 

值─值班(dit/dit-ban )   毒─毒藥(dok/dok-iorh )

桌─桌椅(dōrh/dòr-ì )   肉─肉骨(bhāh/bhà-gūt )

練習五:台語拼音聽寫練習

讀寫出下面漢字的羅馬拼音

臭臭【càu-cau      】        紅紅【āng-ăng   】              烏烏【ō-o    】

長長【d¤g-dňg 】         短短【de-dè  】           軟軟【nng-ǹng 】

冷冷【ling-lìng 】         密密【bhat-bhat 】               開開【kūi-kui 】

舊舊【gu-gū 】             新新【sīn-sin 】           輕輕【kīn-kin 】

久久【gu-gù 】             白白【beh-beh 】         暗暗【àm-am 】

甜甜【dīn-din  】         苦苦【ko-kò 】             重重【dang-dāng 】

老老【lau-lāu  】         幼幼【iù-iu 】              靜靜【zing-zīng 】

溼溼【sip-sīp 】           闊闊【kùa-kūah 】        薄薄【borh-borh 】

 


練習六:台語拼音聽寫練習

■台灣俗語 (標自然調)請寫漢字

zit gī càu,  zit diam lō    (一枝草,一點露。)

ziah gue zì  bài ciu tău  (食果子,拜樹頭。)

sè kang  m bò,  dua kang  giòr kò  (細空毋補,大空叫苦。)

pain lŏr  lui gò,  pain ang  lui bhò.  (歹鑼累鼓,歹翁累某。)

ghŭ  sàn  bhōr lat,  lăng  san  beh cat  (牛散無力,人散白賊。)

diōng-gōk,diōng-gōk hūe-lok-lōk.  (中國、中國花漉漉。)

guan nā-à  ge siōr-gim.  (摜籃仔,假燒金。)

■台灣俗語 (請標自然調)

sè han•tāu bhan bŭ,  dua han•tāu kān ghŭ

細漢偷挽匏,大漢偷牽牛

siōr liōn•ziah u cun,  siōr ciòn•ziah bhōr hūn

相讓食有伸,相搶食無份

ga•hŏr•bhan su hing,  ga•cà•bhan sè gĭng

家和萬事興,家吵萬世窮

bhak ziu•kùan gùe,  ka•dah diorh hùe.

 目珠看粿,跤踏著火。

sīng gò bak dò,  ziah gò but zò.

先顧腹肚,才顧佛祖。


■台語歌謠 (標自然調)請寫漢字

ōng-lăi  sī-gue (王梨西瓜)

ōng-lăi ghīng-ghìng zīn-hor-ziah,  (王梨龍眼真好食)       

sī-gue iā-zì zi-cùi-da,                   (西瓜椰子止喙焦)

ziah gīn-zior bhōr bè-pŭe,                   (食芎蕉無擘皮)

sit-zāi u ian zīn-ciòr-kue                     (實在有影真笑詼)

 

Dāi-ŭan (台灣)

Dāi-ŭan  Dāi-ŭan  ghua ài lì     (台灣、台灣我愛汝)      

Sì-ge •ciōng bhuan rīn-zīng-bhī.       (四界充滿人情味)   

Lāng-lăng di zia•zīn hūan-hì                (人人佇遮真歡喜)

Tiān-tian•gùe-diorh hor rit zì             (天天過著好日子)   

 

ō-o beh-beh      (烏烏白白)                 

ā-hiong tāu-mňg ŏ-ō-o           阿香頭毛烏烏烏           

ā-lĭng cùi-kì bĕh-beh-beh      阿玲喙齒白白白     

ā-gi cùi-dŭn ăng-āng-ăng       阿枝喙唇紅紅紅

ā-din bhak-ziu dŭa-dua-dūa  阿珍目珠大大大