課程名稱:各式音韻系統比較
講師:Dang Hōng-Zing 董峰政/國立高雄餐旅學院
網站:www.dang.idv.tw(鯤島台語文園地)
e-mail:dang1109@yahoo.com.tw
手機仔:0936-351-888
*本文使用通用拼音自然調*
一、聲母
|
通用 |
b |
p |
bh |
m |
d |
t |
n |
l |
g |
k |
gh |
ng |
z |
c |
s |
r |
h |
|
tlpa |
p |
ph |
b |
m |
t |
th |
n |
l |
k |
kh |
g |
ng |
c |
ch |
s |
j |
h |
|
教羅 |
p |
ph |
b |
m |
t |
th |
n |
l |
k |
kh |
g |
ng |
ch |
chh |
s |
j |
h |
二、韻母(1)
|
通用 |
a |
e |
i |
o |
or |
m |
ng |
|
tlpa |
a |
e |
i |
oo |
o |
m |
ng |
|
教羅 |
a |
e |
i |
ơ |
o |
m |
ng
|
二、韻母(2)
|
通用 |
o |
ua |
ue |
uai |
ing |
ik |
n |
|
tlpa |
oo |
ua |
ue |
uai |
ing |
ik |
nn |
|
教羅 |
ơ |
oa |
oe |
oai |
eng |
ek |
n
|
三、聲調
|
傳統聲調 |
例字 |
通用 |
tlpa |
教羅 |
|
1 |
疤ba |
a |
a |
a |
|
7 |
罷bā |
ā |
a7 |
ā |
|
3 |
豹ba |
a |
a3 |
à |
|
2 |
飽bà |
à |
a2 |
á |
|
5 |
爸bă |
ă |
a5 |
â |
|
4 |
貼dāh |
āh |
ah4 |
ah |
|
8 |
踏dah |
ah |
ah8 |
ãh |
|
* |
踏車dah |
ah |
─ |
─ |
◇台灣俗語作例◇
zit gen bòr hì, ri gen bòr sì
cit8 kenn1 po3 hi2, ji7 kenn1 po3 si2.
ch…t
ke° pò hí, j„ ke° pò sí
(一更報喜,二更報死。)
lăng ziah cùi sùi, hue ziah lo zùi.
lang5 ciah8 chui3
sui2, hue1 ciah8 loo7 cui2.
lâng chiãh chhùi súi, hoe chiãh l³ chúi.
(人食喙水,花食露水。)
bhe ki
ō iàn, m
ki diàu diàn
beh4 khi3 oo1 iann2,
m7 khi3 tiau3 tiann2
beh khì ¬
iá°, ˜ khì tiàu tiá°
(卜去烏影,毋去吊鼎。)
sān nĭ zit lūn, hor pàin/bhài ziàu lŭn
sann1 ni5 cit8 lun7,
ho2 phainn2/bai2 ciau3 lun5
sa° nî ch…t lün, hó phái°/bái chiàu lûn
(三年一閏,好歹照輪。)
ciān ko bhan kò, ui diorh bak dò
chian1 khoo2 ban7
khoo2, ui7 tioh8 pak4 too2
chhian kh‾ bän kh‾, üi tiõh pak t‾
(千苦萬苦,為著腹肚。)
pain lŏr lui gò, pain ang lui bhò.
phainn2 lo5 lui7 koo2,
phainn2 ang1 lui7 boo2.
Phái° lô lüi k‾, phái° ang lüi b‾.
(歹鑼累鼓,歹翁累某。)
bē sì lō h¤g, bhòr sì lō d¤g.
pe7 si2 loo7 hng7, bo2 si2 loo7 tng7.
pë sí l³ h¤g, bó sí l³ t¤g.
(爸死路遠,母死路斷。)
zit dng gu gù, nng dng siōr dù.
cit8 tng3 ku2 ku2, nng7 tng3 sio1 tu2.
ch…t t¢g kú kú, n¤g t¢g sio tú.
(一頓久久,兩頓相拄。)
bhak ziu kùan gùe, ka dah diorh hùe.
bak8 ciu1 khuann3 kue2, kha1 tah8 tioh8 hue2.
bãk chiu khòa° kóe, kha tãh tiõh hóe.
(目珠看粿,跤踏著火。)
bhe ziah hor hĭ, diorh gin/gun
zui-gĭn
beh4 ciah8 ho2 hi5,
tioh8 kin7/kun7 cui2-kinn5
beh chiãh hó hî, tiõh k„n/kün chúi kî°
(卜食好魚,著近水墘。)
ghŭ sàn bhōr lat, lăng san beh cat
gu5 san2
bo5 lat8, lang5 san3 peh8 chat8
gû sán bô lãt, lâng sàn pçh chhãt
(牛sàn無力,人散白賊。)
u lāi u òng, bhōr lăi cīng sòng.
ü lâi ü óng, bô lâi chheng sóng.
u7 lai5 u7 ong2,
bo5 lai5 ching1 song2.
(有來有往,無來清爽。)
sīng gò bak dò, zià(h)(zia) gò but(hut) zò.
sing1 koo3 pak4 too2, ciah4 koo3 put8/hut8 coo2.
seng
k± pak t‾, chiah k± pýt/hýt ch‾.
(先顧腹肚,才顧佛祖。)
rim ki giū zăi, gik ki siōr tăi.
jim2 khi3 kiu5 cai5,
kik4 khi3 sio1 thai5.
jím khì kiû châi, kek khì sio thâi.
(忍氣求財,激氣相刣。)
【附錄】
聲母(子音)對照表
|
注音符號 |
通用拼音 |
tlpa |
教羅 |
例字 |
|
ㄅ |
b |
p |
p |
褒bor |
|
ㄆ |
p |
ph |
ph |
波por |
|
ㄇ |
m |
m |
m |
罵mā |
|
ㄉ |
d |
t |
t |
刀dor |
|
ㄊ |
t |
th |
th |
滔tor |
|
ㄋ |
n |
n |
n |
奶ni |
|
ㄌ |
l |
l |
l |
嘮lor |
|
ㄍ |
g |
k |
k |
糕gor |
|
ㄎ |
k |
kh |
kh |
科kor |
|
ㄏ |
h |
h |
h |
號hōr |
|
ㄗ |
z |
c |
ch |
慒zor |
|
ㄘ |
c |
ch |
chh |
臊cor |
|
ㄙ |
s |
s |
s |
騷sor |
|
ㄐ |
zi |
ci |
chi |
慒zor |
|
ㄑ |
ci |
chi |
chhi |
臊cor |
|
ㄒ |
si |
si |
si |
騷sor |
|
〞 |
*bh |
b |
b |
帽bhōr |
|
〞 |
*gh |
g |
g |
餓ghōr |
|
〞 |
*ng |
ng |
ng |
悟ngō |
|
〞 |
*r |
j |
j |
字rī |
|
|
|
|
|
|
韻母(母音)對照表
|
注音符號 |
通用拼音 |
tlpa |
教羅 |
例字 |
|
ㄚ |
a |
a |
a |
亞a |
|
ㄧ |
i |
i |
i |
醫i |
|
ㄨ |
u |
u |
u |
污u |
|
ㄝ |
e |
e |
e |
挨e |
|
ㄛ |
o |
oo |
ơ |
烏o |
|
* |
or |
o |
o |
呵or |
|
|
|
|
|
|
|
* |
m |
m |
m |
姆– |
|
* |
ng |
ng |
ng |
央ng |