課程名稱:音韻系統與拼音練習
Dang Hōng-Zing (董峰政) 2003.09.21
•何謂羅馬拼音
•何謂甲式、乙式拼音(歐規、美規)
•教羅與台語拼音(tlpa)比較
•通用拼音與漢語拼音比較
•通用拼音的精神
易教易學:台語/國語/客語/英語
gam-siā / găn-siè
/gàm-cia /thank you
dōr-siā / duo-siè /do-cia /thank you
pàu-dĕ /pàu-că /pau-ca
/ make tea
niau-cù /lăo-shŭ /lo-cù / mouse
sor-sĭ /sò-sìi /suŏ-chíh / key
•通用拼音的符號
(1)聲母:b p bh m /d t l n
/g k gh ng /z c
s r h
(2)韻母:a i u e
o or /m ng
(3)鼻化母音:an in un en on
(4)鼻音韻尾:-m
-n -ng
(5)塞音(入聲)韻尾:-h -p -t -k
(6)聲調:a ā a
à ă ah(ap…) āh(āp…) ah(ap…)
舒聲:a(高平) ā(中平) a (下降/平) à(高降)
ă (上升)
促聲:ah(高入) āh(中入) ah(下入)
(7)變調:
舒聲:高平→中平(a→ā);中平→下降(ā→a);下降→高降(a→à);
高降→高平(à→a);上升→中平(ă→ā)。
*北部音:上升→下降(ă→a )
促聲:促聲( -p、-t、-k、-h ):高入→下入(ap→ap);中入→高入(āp→ap)
*例外:促聲(-h ):中入→高降(āh→à)
•傳統聲調序號:a(a1) ā(a7) a(a3)
à(a2) ă(a5)
ah(ah8) āh(ah4) ah(?)
課程名稱:音韻系統與拼音
□韻母
a〔阿ㄚ〕 i〔醫ㄧ〕 u〔污ㄨ〕 e〔挨ㄝ〕 o〔烏ㄛ〕 or〔呵ㄜ〕
*聲化母音:*m〔–姆〕 ng〔央〕
□聲母
b〔ㄅ〕 p〔ㄆ〕 bh〔*〕 m〔ㄇ〕
d〔ㄉ〕 t〔ㄊ〕 l〔ㄌ〕 n〔ㄋ〕
g〔ㄍ〕 k〔ㄎ〕 gh〔*〕 ng〔*〕
z〔ㄗ〕 c〔ㄘ〕 s〔ㄙ〕 r〔*〕
h〔ㄏ〕
*m=bhn n=l n ng=ghn
□聲調
ba
bā ba bà bă bah bāh bah

聲母、韻母練習
|
韻母 |
a |
i |
u |
e |
o |
or |
|
聲母 |
||||||
|
b |
ba |
bi |
bu |
be |
bo |
bor |
|
p |
pa |
pi |
pu |
pe |
po |
por |
|
bh |
bha |
bhi |
bhu |
bhe |
bho |
bhor |
|
m |
ma |
mi |
mu |
me |
mo |
mor |
|
d |
da |
di |
du |
de |
do |
dor |
|
t |
ta |
ti |
tu |
te |
to |
tor |
|
l |
la |
li |
lu |
le |
lo |
lor |
|
n |
na |
ni |
nu |
ne |
no |
nor |
|
g |
ga |
gi |
gu |
ge |
go |
gor |
|
k |
ka |
ki |
ku |
ke |
ko |
kor |
|
gh |
gha |
ghi |
ghu |
ghe |
gho |
ghor |
|
ng |
nga |
ngi |
ngu |
nge |
ngo |
ngor |
|
z |
za |
zi |
zu |
ze |
zo |
zor |
|
c |
ca |
ci |
cu |
ce |
co |
cor |
|
s |
sa |
si |
su |
se |
so |
sor |
|
r |
ra |
ri |
ru |
re |
ro |
ror |
|
h |
ha |
hi |
hu |
he |
ho |
hor |
|
零聲母 |
a |
i |
u |
e |
o |
or |
□韻母(母音).聲母(子音)、聲調練習:
ga bà dĭ si gēh
佳、 飽、 池、 四、 隔
zē ge bòr go dōrh 坐、 嫁、 保、 姑、 桌
ba pa
bhì sŭ dah 豹、 拋、 美、 詞、 踏
gor kò ghŭ ho gāh 哥、 苦、 牛、 呼、 甲
zor cù rī dŏ sēh 做、 取、 字、 圖、 雪
mŏ ni ngà dē beh 毛、 奶、 雅、 地、 白
pò bi hŏr hō bhāh 譜、 卑、 和、 雨、 肉
□複母音 10個
ai
au ia iu ior iau ui ue ua uai
哀 歐
耶 優 腰 妖 威 鍋 娃 歪
ai zai gài băi kai 哀:知、改、排、慨
au cau dău gau dàu 歐:抄、投、夠、斗
ia sia zia hiā kiă 耶:賒、蔗、瓦、騎
iu ciu giŭ ziu
siū 優:秋、球、咒、岫
ior bior siòr giōr ziorh 腰:標、小、轎、石
iau ziau siau giàu diāu 妖:招、數、繳、調
ui hui gūi zùi dui 威:輝、櫃、水、對
ua gua cua sùa kūah 娃:歌、蔡、徙、闊
ue kue pue cūe gùe 鍋:詼、配、揣、粿.
uai guai mŭai guai 歪:乖、糜、怪
□鼻化母音 ( nn=n; ann=an)
an
in en on ain
aun ian iun uan uen
uain iaun *iun─ion (漳-泉) ui─uin (宜蘭腔)
an san gan dàn 衫、酵、膽。
in zin sin dĭn 晶、生、纏。
en gen zen bĕn 更、爭、平。
on on hòn gŏn 惡、好、鼾。
ain āin zàin hain 偝、指、幌。
aun ghāun(ngāu) làun(nàu) 藕、惱。
ian sian diàn giăn 聲、鼎、行。
iun giun siun ciūn 薑、箱、象。
uan guan suan hūan 官、山、岸。
uen bhŭen(mŭe) bhūen(mūe) 糜、妹。
uain guain hŭain 關、橫。
iaun iaun bhiāun(miāu) 喓、妙。
□鼻音韻尾 3個
-m (毋)
-n (ㄣ) -ng (央)
am
an ang im in
ing ong
庵 安 尪 音 因 英 翁
un
iam ian/en iang iong
uan uang
恩 閹 煙 殃 央 彎 嚾
am kam gàm càm 庵:堪、敢、慘
an zan hàn san
bān 安:曾、罕、散、辦
ang kang bhāng dang 尪:空、望、凍
im zim dĭm gīm sìm 音:唚、沈、妗、審
in zin gìn pin
sĭn 因:真、緊、聘、神
ing zing cing gìng dĭng 英:精、銃、景、廷
ong zong cong hŏng ghōng 翁:宗、創、縫、戇
un zun cun hŭn gūn 恩:尊、寸、雲、郡
iam ziam hiăm giam tiàm 閹:針、嫌、劍、悿
ian/en zian diān hiàn gian
煙:煎、電、顯、見
iang hiang ciang hiàng liăng 殃:香、唱、響、涼
iong ziong hiong giōng diŏng 央:章、向、共、重
uan zuan lūan hŭan guan 彎:專、亂、煩、罐
uang uāng-dòng 嚾:嚾黨
□塞音韻尾(入聲調):
~p (雙唇塞音韻尾):iap(葉);āp(壓)。
~t (舌尖塞音韻尾):dat(達);āt(遏)。
~k (舌根塞音韻尾):sik(熟);āk(沃)。
~h (束喉音塞音韻尾):orh(學);āh(鴨)。
■入聲韻尾 21個
-h:ah(盒) ih iah(頁) iorh(藥) uh(○)
eh(狹) orh(學) uah(活) ueh(劃)
-p:ap(盒) ip(īp挹) iap(葉)
-t:at(āt楬) it(逸) iat(閱) ut(鷸) uat(越)
-k:ak(āk沃) ik(浴) iok(育) ok(ōk屋)
【綜合練習】(本調)
ah-āh(-ah) bian-ah(餅盒) di-āh(抵押)。
ih-īh(-ih) cùi-zih(喙舌) pain-zīh(歹摺)
iah-iāh(-iah) hor-ziah(好食) zit-ziāh(一隻)。
iorh-iōrh(-iorh) ziah-iorh(食藥) gin-iōrh(緊臆)。
uh- ūh(-uh) gi-duh(指突); mài-dūh(勿盹)
eh-ēh(-eh) siōn-eh(傷狹) zāi-ēh (災厄)
orh-ōrh(-orh) diōng-orh(中學) ziok-ōrh(足僫*)
uah-ūah(-uah) siōr-ruah(燒熱) siū-gūah(收割)
ueh-ūeh(-ueh) dua-ghueh(大月) sèn-gūeh(姓郭)
ip-īp(-ip) lian-sip(練習) hōng-sīp(風濕)
ap-āp(-ap) bian-ap(餅盒) kì-āp(氣壓)
iap-iāp(-iap) zap-liap(十粒) gor-ziāp(果汁)
at-āt(-at) beh-cat(白賊) iū-cāt(油漆)
it-īt(-it) lau-sit(老實) siāu-sīt (消息)
iat-iāt(-iat) hōr-giat(豪傑) sūn-giāt(純潔)
ut-ūt(-ut) lō
gut(路滑) bhà-gūt (肉骨)
uat-ūat(-uat) cu-huat(處罰) ōng-hūat(王法)
ak-āk(-ak) dai-hak(大學) siōr-sùa-hāk(相紲蓄)
ik-īk(-ik) suan-dik(選擇) lo-dīk(路竹)
iok-iōk(-iok) giat-giok(結局) beh-giōk(白菊)
ok-ōk(-ok) bhīn-zok(民族) gāng-zōk(工作)
□聲調進階
東 洞 棟 黨 同 毒 督
dong
dōng dong dòng dŏng
dok dōk

美麗大教堂:bhi lē dua gàu dňg
滷卵有夠鹹:lo n¤g u gàu giăm
冷靜背課文:ling zīng bue
kòr bhŭn
汝真有擋頭:li zīn u dòng taŭ
買三萬氣球:bhe sān bhan kì giŭ
.介紹聲調
高平調(1):東(dong)─華語的第1聲
中平調(7):洞(dōng)─華語無即個調
下平/降調(3):棟(dong)─華語無即個調
高降調(2):黨(dòng)─華語的第4聲
上升調(5):同(dŏng)─類似華語的第3聲
高入調(8):毒(dok)─華語無入聲調
中入調(4):督(dōk)─華語無入聲調
下入調(?):學生(hak)─華語無入聲調
【聲調練習】
a ā a à ă ah āh ah (阿;也;啞;仔;□。盒;鴨)
ba bā ba bà bă bah bāh bah (笆;罷;豹;飽;爸。□;百)
ca cā ca cà că cah cāh cah (差;□;□;吵;柴。□;插)
da dā da dà dă dah dāh dah (礁;□;罩;□;□。踏;搭)
e ē e è ĕ eh ēh eh (挨;會;裔;矮;鞋。狹;厄)
ge gē ge gè gĕ geh gēh geh (雞;下;嫁;假;枷。扴;隔)
he hē he hè hĕ heh hēh heh (奚;係;貨;火;蝦。□;嚇)
i ī i ì ĭ ik īk ik (醫;易;意;椅;姨。譯;億)
ki kī ki kì kĭ kik kīk kik (欺;柿;去;齒;疧。□;曲)
li lī li lì lĭ lik līk lik (哩;吏;剺;汝;離。歷;慄)
mi mī mi mì mĭ mih mīh mih (糜;麵;□;□;棉。物;□)
ni nī ni nì nĭ nih nīh nih (拈;莉;□;染;年。□;瞬)
o ō o ò ŏ ok ōk ok (烏;芋;喔;挖;湖。□;惡)
po pō po pò pŏ pok pōk pok (鋪;簿;舖;譜;扶。噗;博)
ri rī ri rì rĭ rih rīh rih (□;字;□;子;兒。□;□)
so sō so sò sŏ sok sōk sok (酥;□;訴;所;□。□;束)
to tō to tò tŏ tok tōk tok (偷;□;兔;土;塗。讀;託)
u ū u ù ŭ ut ūt ut (污;有;焐;雨;餘。鷸;鬱)
zu zū zu zù zŭ zut zūt zut (珠;住;注;煮;慈。秫;卒)
or ōr or òr ŏr orh ōrh orh (窩;□;奧;襖;蚵。學;噁)
bhor bhōr bhor bhòr bhŏr bhorh bhōrh bhorh (□;磨;□;母;無。□;□)
ghor ghōr ghor ghòr ghŏr ghorh ghōrh ghorh (□;餓;□;□;鵝。□;□)
nge ngē nge ngè ngĕ ngeh ngēh ngeh (□;硬;□;雅;□。挾;莢)
am ām am àm ăm ap āp ap (庵;頷;暗;泔;涵。盒;壓)
an ān an àn ăn at āt at (安;限;案;俺;絚。□;楬)
ang āng ang àng ăng ak āk ak (翁;□;甕;聬;紅。□;沃)
•變調
高平 → 中平 (1 → 7)
kui→kūi-mňg (開門) su→sū-hū (師父)
hue→hūe-lùi (花蕊) zu→zū-bòr (珠寶)
中平 → 下降 (7 → 3)
b¤g→bng-tàng (飯桶) sī→si-hui (是非)
hō→ho-zùi (雨水) dē→de-lì (地理)
下降 → 高降 (3 → 2)
ki→kì-se (氣勢) bo→bò-si (布施)
ziau→ziàu-go (照顧) zing→zìng-hù (政府)
高降 → 高平 (2 → 1)
zàu→zau-lō (走路) hài→hai-ìng (海湧)
kò→ko-iorh (苦藥) gù→gu-dňg (久長)
上升 → 中平 (5→7(3))
dĕ→dē-suan (茶山) iŭ→iū-zùi (油水)
nĭ→nī-dāi (年代) giŭ→giū-zĭng (求情)
高入→下入 (8→? )
hak→hak-sing (學生) rit→rit-zì (日子)
ghueh→ghueh-niŭ (月娘) beh→beh-sīk (白色)
中入 → 高入 (4→8)
sīp→sip-ki (濕氣) bīt→bit-iù (筆友)
īt→it-dìng (一等) giōk→giok-hue (菊花)
*例外* -h
中入 → 高降 (-h4→2)
gēh→gè-ging (隔間) āh→à-tău (鴨頭)
bēh→bè-hue (八歲) dōrh→dòr-dìng (桌頂)
【通用拼音練習題】
練習一:讀寫出下面漢字的羅馬拼音
夫【hu 】奶【ni/ling 】嫁【 】 雨【 】 虎【 】
拜【 】波【 】來【 】科【 】胎【 】
溪【 】師【 】湖【 】祖【 】笆【 】
四【 】故【 】區【 】疏【 】地【 】
組【 】臺【 】圖【 】獅【 】紙【 】
是【 】戲【 】顧【 】所【 】去【 】
歌【 】標【 】花【 】該【 】手【 】
臭【 】貴【 】鬧【 】衰【 】怪【 】
教【 】嬌【 】小【 】大【 】休【 】
妻【 】抽【 】橋【 】繳【 】飛【 】
鎖【 】稿【 】罵【 】炮【 】對【 】
練習二:讀寫出下面的漢字佮羅馬拼音
hin-kang【耳空 】dīn-gùe【甜粿 】 gho-gen【 】bak-gian【 】zit-buan【 】 tīn-bin【 】 sān-sian【 】hiān-dī【 】
diūn-sò【 】dua-biàn【 】ghua-san【 】siūn-si【 】
燒香【 】四散【 】大象【 】洗碗【 】
古坑【 】公平【 】哭聲【 】好聽【 】
練習三:讀寫出下面漢字佮羅馬拼音
ā-gong【阿公 】 go-dòng【 】siu-siong【 】zu-giong【 】hiōng-gàng【 】 gian-sun【 】 gian-kong【 】 sān-sùi【 】guan-gŏng【 】 gīn-bùn【 】 bīng-gin【 】 hok-hing【 】gūn-ziong【 】 kōng-diong【 】 gau-kàng【 】 zòr-gang【 】gōng-hňg【 】 lorh-sng【 】huan-dui【 】lu-gùan【 】
pang-zīt【 】hōng-gēh【 】kīn-sang【 】un-dōng【 】gām-ghūan【 】dīng-gng【 】bng-ŭan【 】gē-n¤g【 】te-dāng【 】ling-dong【 】bhuan-ziōk【 】ziōng-gun【 】
貪心【tām-sim 】走閃【 】加減【 】延遲【 】
前途【 】田園【 】分數【 】借問【 】
冷淡【 】 典禮【 】出現【 】餐廳【 】
奸臣【 】總統【 】南部【 】電火【 】
堅定【 】房間【 】辯論【 】滾水【 】
體面【 】山頂【 】送禮【 】轉行【 】
盡忠【 】長工【 】冰箱【 】向東【 】
飲料【 】巡視【 】總共【 】仙丹【 】
練習四:請寫出下面促聲字的漢字佮通用拼音(本調/自然調)
bīt/bit-gi(筆/筆記
) zap/zap-zňg(十/十全 )
zuat/zuat-gau( ) liat/liat-hùe(
)
hōk/hok-ki(
) dit/dit-giăn(
)
ghak/ghak-pò(
) hak─hak-sip(
)
kūah/kùa-cui(
) beh/beh-bang(
)
gāk/gak-cèn( ) būt/but-bhùan(
)
āh/à-bhāh(
) ghueh/ghueh-niŭ(
)
giōk/giok-hue(
) zok/zok-gŭn(
)
zīt/zit-bhū(
) bhak/bhak-ziu(
)
一─一遍(zit/zit-bian ) 客─客人(kēh/kè-lăng )
七─七子(
) 八─八婿(
)
日─日子(
) 出─出招(
)
月─月老(
) 發─發達(
)
色─色彩(
) 寂─寂寞(
)
佛─佛祖(
) 竹─竹山( )
值─值班(
) 毒─毒藥(
)
桌─桌椅(
) 肉─肉骨(
)
練習五:台語拼音聽寫練習
讀寫出下面漢字的羅馬拼音
臭臭【càu-cau 】 紅紅【āng-ăng 】 烏烏【ō-o 】
長長【 】 短短【 】 軟軟【 】
冷冷【 】 密密【 】 開開【 】
舊舊【 】 新新【 】 輕輕【 】
久久【 】 白白【 】 暗暗【 】
甜甜【 】 苦苦【 】 重重【 】
老老【 】 幼幼【 】 靜靜【 】
溼溼【 】 闊闊【 】 薄薄【 】
練習六:台語拼音聽寫練習
■台灣俗語 (請標自然調)
sè han tāu bhan bŭ, dua han tāu kān ghŭ
sior lion ziah u cun, sior cion ziah bhor hun
ga hor bhan su hing, ga ca bhan se ging
bhak
ziu kuan gue, ka
dah diorh hue.
目珠看粿,跤踏著火。
sing go bak do, zia(h) go but zo.
先顧腹肚,才顧佛祖。
hang-a-kau
sor, dak hang
hor。
巷仔口嫂,逐項好。
he
tan he or, gau si long bhor。
下蟶下蠔,到時攏無。
ho
lang cian, m tang hiam giam zian。
予人請,毋通嫌鹹汫。
hor
can de, but ru hor zu de。
好田地,不如好子弟。
gin bhior ki sin, lo tau hng zia(h) u cin.
近廟欺神,路頭遠才有親。
■台灣俗語 (標自然調)請寫漢字
zit gī
càu, zit diam lō (一枝草,一點露)
ziah gue
zì bài ciu tău
sè kang m bò, dua kang giòr
kò
pain
lŏr lui gò, pain ang lui bhò.
ghŭ sàn
bhōr lat, lăng san
beh cat
d¤g-suan gùe dāi-ŭan, sīm-guan giat gūi ŭan
guan
nā-à ge siōr-gim
cui si
hong, bīt si zong.
cui liam
ging, ciù bhōng ling.
bhe(h) ki ō iàn, m ki diàu diàn
ziah tňg sǹg dng, ziah zùi gu dňg
īt kān sĭng, rī(lī) hor ūn, san
zāi zĭng
huan gūan
ki, m tāng huan ziòng ghī。
hue bhōr còr kui, iăn bhōr còr dui。
hue ziah lo zùi, hĭ ziah lāu zùi, lăng ziah cùi sùi。
■台語歌謠 (標自然調)請寫漢字
ōng-lăi
sī-gue
ōng-lăi
ghīng-ghìng zīn-hor-ziah,
sī-gue
iā-zì zi-cùi-da,
ziah
gīn-zior bhōr bè-pŭe,
sit-zāi u ian zīn-ciòr-kue
Dāi-ŭan
Dāi-ŭan Dāi-ŭan ghua ài lì
sì-ge ciōng bhuan rīn-zīng-bhī.
lāng-lăng
di zia zīn hūan-hì
tiān-tian gùe diorh hor rit-zì
ō-o beh-beh
ā-hiong tāu-mňg ŏ-ō-o
ā-lĭng cùi-kì bĕh-beh-beh
ā-zing cùi-dŭn ăng-āng-ăng
ā-din bhak-ziu dŭa-dua-dūa
ciān lì lo dŏ
ciān-lì lo-dŏ bhōr hiām h¤g
gìn bhīn cīn ciun bhit giau tňg
ǹg bhang sī-zing giān dòr dǹg
hor ūe bhe gòng tin sīng gng
lāng
ē ā-gor
lāng
ē ā-gor le kūi-diam
ghun
ē ā-gor le bhe-iăm
zit-bain
teh-zĭn zit-bàin
liām
iām-gùan ē zĭn u ka(kah) giăm
■古詩吟唱:
cūn hìau ( bhing hor rĭan)
cūn
bhĭan but gak hìau
cù-cu bhūn tē nìau
iā lăi hōng u sing
hua lok dī dōr siàu
客語cún hiàu ( mèn ho ien )
cún min but gok hiàu
cu cu vun ti niáu
ia loi fúng ì sáng
fa lok di
dó sèu
【附錄】如何使用快速鍵製作台/客/華語拼音聲調符號
I. á é í ó ú / à è ì ò ù 的顯示:
|
|
|
Á |
É |
Í |
Ó |
ú |
à |
è |
ì |
ò |
ù |
|
Alt |
+ |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
0 |
II. ā ē ī ō ū / ă ĕ ĭ ŏ ŭ的顯示:
|
|
|
Ā |
Ē |
ī |
Ō |
ū |
ă |
ĕ |
ĭ |
ŏ |
ŭ |
|
Alt |
+ |
Q |
w |
e |
R |
t |
y |
u |
i |
o |
p |
使用步驟說明:
1. 打開Word文件視窗
2. 選取插入/符號出現符號視窗
3. 在【字型】欄選擇「 (英文字) 」(在左上方),再在【種類】欄選擇「拉丁文擴充-A」
4. 從其中尋找並選取所要的符號áéíóú àèìòù與āēīōū ăĕĭŏŭ之一
5. 按一下【快速鍵】按鈕,出現「自訂鍵盤」視窗
6. 在「請按新設定的快速鍵」欄,依照上表先按Alt鍵,再同時鍵入數字鍵
(例如:á是先按Alt鍵,再同時鍵入數字鍵1),然後按【指定】鍵,再按【關閉】鍵
(例如:ā是先按Alt鍵,再同時鍵入字母鍵q),然後按【指定】鍵,再按【關閉】鍵
7.重複3-6的動作,直到完成所有字母符號.
III. a e i o u
先鍵入所要的字母,再加底線即可.
*通用拼音的符號,請參考「鯤島台語文園地」網站:
www.dang.idv.tw
台語通用拼音與其他拼音對照表 Dang-hōng-zing
|
|
通用拼音 |
tlpa |
教羅 |
備註 |
|
雙唇聲母 |
b |
p |
p |
褒bor |
|
〞 |
p |
ph |
ph |
波por |
|
〞 |
bh |
b |
b |
帽bhōr |
|
〞 |
m |
m |
m |
罵mā |
|
舌尖(中)聲母 |
d |
t |
t |
刀dor |
|
〞 |
t |
th |
th |
滔tor |
|
〞 |
n |
n |
n |
奶ni |
|
〞 |
l |
l |
l |
囉lor |
|
舌根(喉)聲母 |
g |
k |
k |
糕gor |
|
〞 |
k |
kh |
kh |
科kor |
|
〞 |
gh |
g |
g |
餓ghōr |
|
〞 |
ng |
ng |
ng |
悟ngō |
|
〞 |
h |
h |
h |
號hōr |
|
舌尖(前)聲母 |
z |
c |
ch |
慒zor |
|
〞 |
c |
ch |
chh |
臊cor |
|
〞 |
s |
s |
s |
騷sor |
|
〞 |
r |
j |
j |
字rī |
|
|
|
|
|
|
|
單元音韻母 |
a |
a |
a |
亞a |
|
〞 |
i |
i |
i |
醫i |
|
〞 |
u |
u |
u |
污u |
|
〞 |
e |
e |
e |
挨e |
|
〞 |
o |
oo |
ơ |
烏o |
|
〞 |
or |
o |
o |
呵or |
|
|
|
|
|
|
|
半韻母〞 |
m |
m |
m |
姆– |
|
〞 |
ng |
ng |
ng |
央ng |
|
|
|
|
|
|
|
複元音韻母 |
ai |
ai |
ai |
哀ai |
|
〞 |
au |
au |
au |
歐au |
|
〞 |
ia |
ia |
ia |
耶ia |
|
〞 |
iu |
iu |
iu |
優iu |
|
|
ior |
io |
io |
腰ior |
|
〞 |
iau |
iau |
iau |
枵iau |
|
〞 |
ui |
ui |
ui |
威ui |
|
〞 |
ue |
ue |
oe |
鍋ue |
|
〞 |
ua |
ua |
oa |
娃ua |
|
〞 |
uai |
uai |
oai |
歪uai |
|
|
|
|
|
|
|
鼻音韻母 |
am |
am |
am |
庵am |
|
〞 |
an |
an |
an |
安an |
|
〞 |
ang |
ang |
ang |
汪ang |
|
〞 |
im |
im |
im |
音im |
|
〞 |
in |
in |
in |
因in |
|
〞 |
ing |
ing |
eng |
英ing |
|
〞 |
ong |
ong |
ong |
翁ong |
|
〞 |
un |
un |
un |
恩un |
|
〞 |
iam |
iam |
iam |
閹iam |
|
〞 |
ian/en |
ian |
ian |
煙ian/en |
|
〞 |
iang |
iang |
iang |
殃iang |
|
〞 |
iong |
iong |
iong |
央iong |
|
〞 |
uan |
uan |
oan |
彎uan |
|
〞 |
uang |
uang |
oang |
嚾uang |
|
|
|
|
|
|
|
鼻化元音韻母 |
an |
ann |
an |
餡an |
|
〞 |
in |
inn |
in |
嬰in |
|
〞 |
en |
enn |
en |
楹ĕn |
|
〞 |
on |
onn/oonn |
ơn |
惡on |
|
〞 |
ain |
ainn |
ain |
偝āin |
|
〞 |
ian |
iann |
ian |
影iàn |
|
〞 |
iun |
iunn |
iun |
鴦iun |
|
〞 |
ion |
ionn |
iơn |
樣iōn |
|
〞 |
uan |
uann |
oan |
換ūan |
|
〞 |
uain |
uainn |
oain |
關guain |
|
〞 |
iaun |
iaunn |
iaun |
喓iaun |
|
〞 |
aun |
aunn |
aun |
爻ghăun |
|
〞 |
uin |
uinn |
uin |
飯būin( |
|
〞 |
un |
unn |
un |
擬聲(火車) |
|
|
|
|
|
|
|
入聲h尾韻母 |
ah |
ah |
ah |
押āh |
|
〞 |
auh |
auh |
auh |
沓dauh |
|
〞 |
eh |
eh |
eh |
厄ēh |
|
〞 |
ih |
ih |
ih |
佚/奕īh |
|
〞 |
iah |
iah |
iah |
頁iah |
|
〞 |
iauh |
iauh |
iauh |
嚼ziauh |
|
〞 |
iorh |
ioh |
ioh |
臆iōrh |
|
〞 |
iuh |
iuh |
iuh |
搐diūh |
|
〞 |
orh |
oh |
oh |
學orh |
|
〞 |
uah |
uah |
oah |
活uah |
|
〞 |
uaih |
uaih |
oaih |
guaihn(床聲) |
|
〞 |
ueh |
ueh |
oeh |
劃ueh |
|
〞 |
uh |
uh |
uh |
肫dūh |
|
〞 |
uih |
uih |
uih |
劃uih |
|
|
|
|
|
|
|
入聲p尾韻母 |
ap |
ap |
ap |
壓āp |
|
〞 |
ip |
ip |
ip |
邑īp |
|
〞 |
op |
op |
op |
橐lōp |
|
〞 |
iap |
iap |
iap |
葉iap |
|
〞 |
|
|
|
|
|
入聲t尾韻母 |
at |
at |
at |
遏āt |
|
〞 |
it |
it |
it |
乙īt |
|
〞 |
iat |
iat |
iat |
謁iāt |
|
〞 |
ut |
ut |
ut |
熨ūt |
|
〞 |
uat |
uat |
oat |
斡ūat |
|
|
|
|
|
|
|
入聲k尾韻母 |
ak |
ak |
ak |
沃āk |
|
〞 |
iok |
iok |
iok |
約iok |
|
〞 |
iak |
iak |
iak |
摔siāk |
|
〞 |
ik |
ik |
ek |
億īk |
|
〞 |
ok |
ok |
ok |
屋ōk |
|
|
|
|
|
|
聲調對照表
|
聲調 |
例字 |
通用 |
tlpa |
教羅 |
|
1 |
疤ba |
a |
a1 |
a |
|
7 |
罷bā |
ā |
a7 |
ā |
|
3 |
豹ba |
a |
a3 |
à |
|
2 |
飽bà |
à |
a2 |
á |
|
5 |
爸bă |
ă |
a5 |
â |
|
4 |
百bāh |
āh |
ah4 |
ah |
|
8 |
踏dah |
ah |
ah8 |
ãh |
|
|
|
|
|
|
台語三大拼音與客語、華語拼音之對照
|
|
注音 符號 |
|
華語 通用 |
台語 通用 |
客語 通用 |
台語 教羅 |
台語 tlpa |
原住民 阿美語 |
漢 語 拼 音 |
|
聲 母 |
ㄅ ㄆ ㄇ ㄈ ㄉ ㄊ ㄋ ㄌ ㄍ ㄎ ㄏ |
b p m f d t n l g k h |
b p m d t n l g k h |
b p m f d t n l g k h |
p ph m t th n l k kh h |
p ph m t th n l k kh h |
p m f t n l k x/h |
b p m f d t n l g k h |
|
|
ㄗ ㄘ ㄙ ㄐ ㄑ ㄒ |
z c s ji ci si |
z c s zi ci si |
z c s zi ci si |
ch chh s chi chhi si |
c ch s ci chi si |
c s ci si |
z c s j q x |
||
|
ㄓ ㄔ ㄕ |
jh ch sh |
|
(zh) (ch) (sh) |
|
|
|
zh ch sh |
||
|
ㄖ |
r |
ri ru |
(rh) |
j |
j |
r |
r |
||
|
|
|
bh/v gh/q ng |
v ng |
b g ng |
b g ng |
ng |
|
||
|
韻 母 |
ㄚ ㄛ ㄜ ㄝ ㄦ ㄧ ㄨ ㄩ 空韻 鼻化 入聲 |
a o e ê er i,yi u,wu yu ih |
a o or e i u -n=-nn p,t,k,h |
a o e i u ii p,t,k |
a o o e i u -n p,t,k,h |
a oo o e i u -nn p,t,k,h |
a o e i u |
a o e ê er i,yi u,wu u,ü,yu i |
課程三:台語通用拼音音節表
表:台語乙式音節表:單純與鼻聲尾韻母(1)
|
聲母 韻母 |
零 聲 母 |
ㄅ b |
ㄆ p |
ㄇ m |
ㄅ (濁音) bh |
ㄉ d |
ㄊ t |
ㄋ n |
ㄌ l |
||
|
單 純 韻 母 |
ㄚ -a |
a 阿 |
ba 爸 |
pa 拋 |
mà 馬 |
bhă 麻 |
da 礁 |
ta 挓 |
nà 那 |
lă 膋 |
|
|
ㄝ -e |
ĕ 鞋 |
bē 爸 |
pĕ 皮 |
mē 罵 |
bhē 賣 |
dē 地 |
tè 體 |
nĕ 晾 |
lè 禮 |
|
|
|
ㄧ -i |
i 伊 |
bì 比 |
pi 披 |
mĭ 棉 |
bhì 美 |
dī 弟 |
tì 恥 |
nĭ 年 |
lì 汝 |
|
|
|
-o |
o 烏 |
bō 部 |
pò 普 |
mo 毛 |
bhō 貿 |
dō 度 |
tò 土 |
nò 老 |
lō 路 |
|
|
|
ㄨ -u |
u 污 |
bŭ 孵 |
pŭ 浮 |
mu * |
bhù 舞 |
dŭ 廚 |
tŭ 儲 |
*nu
|
lù 旅 |
|
|
|
ㄞ -ai |
ai 哀 |
bai 拜 |
pai 派 |
māi 邁 |
bhăi 眉 |
dăi 台 |
tai 太 |
nāi 奈 |
lăi 來 |
|
|
|
ㄠ -au |
au 歐 |
bau 包 |
pàu 跑 |
māu 貌 |
bhàu卯 |
dău 投 |
tău 頭 |
nàu 腦 |
lāu 老 |
|
|
|
ㄜ -or |
or 呵 |
bòr 保 |
pōr 抱 |
mor* |
bhōr 帽 |
dōr 道 |
tòr 討 |
*nor |
lŏr 勞 |
|
|
|
ㄧㄚ -ia |
ià 野 |
*bia |
*pia |
miă 名 |
*bhia |
dia 爹 |
*tia |
niă 娘 |
lià 惹 |
|
|
|
ㄧㄠ -iau |
iau 邀 |
biau 標 |
piău 嫖 |
miāu妙 |
bhiàu渺 |
diău 條 |
tiāu 柱 |
niau 貓 |
liāu 料 |
|
|
|
-ior |
ior 腰 |
biòr 錶 |
pior 票 |
*mior |
bhiòr秒 |
dior 釣 |
tior 糶 |
*nior |
liōr 尿 |
|
|
|
-io |
*io |
*bio |
*pio |
*mio |
*bhio |
*dio |
*tio |
niŏ 娘 |
*liō |
|
|
|
-iu |
iŭ 油 |
biu 彪 |
piu 飆 |
*miu |
bhiū 謬 |
diŭ 綢 |
tiu 抽 |
niŭ 娘 |
liŭ 流 |
|
|
|
ㄨㄚ -ua |
ua 娃 |
bua 簸 |
pua 破 |
mùa 滿 |
bhŭa 磨 |
dūa 大 |
tua 拖 |
nūa 爛 |
lūa 賴 |
||
|
ㄨㄞ -uai |
uai 歪 |
*buai |
*puai |
mūai 妹 |
*bhuai |
*duai |
*tuai |
*nuai |
*luai |
|
|
|
-ue |
ue 鍋 |
bue 杯 |
pue 批 |
mŭe 糜 |
bhùe 尾 |
dūe 地 |
tue 退 |
*nue |
lūe 內 |
|
|
|
-ui |
ui 威 |
bŭi 肥 |
pui 屁 |
mùi 每 |
bhui 瞇 |
dūi 隊 |
tùi 腿 |
nūi 卵 |
lūi 類 |
|
|
|
鼻 聲 尾 |
-am |
am 庵 |
*bam |
*pam |
*mam |
*bham |
dăm 談 |
tam 貪 |
*nam |
lăm 南 |
|
|
-iam |
iam 閹 |
*biam |
*piam |
*miam |
*bhiam |
diam 店 |
tiam 添 |
*niam |
liām 唸 |
|
|
|
-im |
im 音 |
*bim |
*pim |
*mim |
*bhim |
dĭm 沉 |
tim 鴆 |
*nim |
lĭm 林 |
|
|
|
-om |
om 嗡 |
*bom |
*pom |
*mom |
*bhom |
*dom |
*tom |
*nom |
*lom |
|
|
|
ㄢ -an |
an 安 |
ban 班 |
pan 攀 |
*man |
bhān 萬 |
dan 丹 |
tan 趁 |
*nan |
lăn 難 |
|
|
|
-ian/en |
ian 煙 |
bian 編 |
pian 偏 |
*mian |
bhiàn免 |
diān 電 |
tian 天 |
*nian |
liăn 連 |
|
|
|
ㄧㄣ -in |
in 因 |
bin 賓 |
pìn 品 |
*min |
bhĭn 民 |
dīn 陣 |
tīn 媵 |
*nin |
lĭn 鄰 |
|
|
|
ㄨㄢ -uan |
uan 灣 |
buan 般 |
pŭan 磐 |
*muan |
bhùan滿 |
duan 端 |
tŭan 團 |
*nuan |
lŭan 戀 |
|
|
|
ㄨㄣ -un |
un 恩 |
bùn 本 |
pŭn 盆 |
*mun |
bhŭn文 |
dŭn 唇 |
tun 吞 |
*nun |
lūn 論 |
|
|
|
ㄤ -ang |
ang 汪 |
băng 房 |
pang 蜂 |
*mang |
bhāng望 |
dang 東 |
tang 窗 |
*nang |
lăng 人 |
|
|
|
ㄧㄤ -iang |
iang 殃 |
biang迸 |
piāng砰 |
*miang |
*bhiang |
diāng仗 |
tiang 暢 |
*niang |
liăng涼 |
|
|
|
ㄧㄥ -ing |
ing 英 |
bing 冰 |
pĭng 評 |
*ming |
bhĭng明 |
dīng 定 |
tĭng 停 |
*ning |
lĭng 靈 |
|
|
|
-iong |
iong央 |
*biong |
*piong |
*miong |
*bhiong |
diong中 |
tiong暢 |
*niong |
liŏng良 |
|
|
|
-ong |
ong 翁 |
bòng 榜 |
pong 膨 |
*mong |
bhōng望 |
dòng 黨 |
tòng 統 |
*nong |
lòng 攏 |
|
|
|
|
ㄨㄤ -uang |
uang 嚾 |
*buang |
*puang |
*muang |
*bhuang |
*duang |
*tuang |
*nuang |
*luang |
|
表:台語乙式音節表:單純與鼻聲尾韻母(2) (共436個音節)
|
聲母 韻母 |
ㄍ g |
ㄎ k |
�� ng |
ㄍ (濁音) gh |
ㄏ h |
ㄗ z |
ㄘ c |
ㄙ s |
ㄖ (不捲舌) r |
|
|
|
||||||||||
|
單 純 韻 母 |
ㄚ -a |
ga 家 |
ka 腳 |
ngà 雅 |
ghă 牙 |
hā 下 |
zà 早 |
cà 炒 |
sa 柵 |
*ra |
|
ㄝ -e |
ge 雞 |
ke 溪 |
ngē 硬 |
ghē 藝 |
hē 系 |
zē 坐 |
ce 妻 |
sè 洗 |
*re |
|
|
ㄧ -i |
gi 機 |
ki 欺 |
ngì 擬 |
ghī 義 |
hì 喜 |
zi 芝 |
cī 市 |
sī 是 |
rī 字 |
|
|
-o |
go 姑 |
kò 苦 |
ngŏ 吳 |
ghō 五 |
hō 雨 |
zo 組 |
co 粗 |
so 酥 |
*ro |
|
|
ㄨ -u |
gu 龜 |
ku 區 |
*ngu |
ghŭ 牛 |
hù 府 |
zu 珠 |
cù 取 |
su 輸 |
rŭ 如 |
|
|
ㄞ -ai |
gai 該 |
kai 開 |
ngāi 礙 |
ghăi 涯 |
hài 海 |
zăi 財 |
cai 猜 |
sai 獅 |
*rai |
|
|
ㄠ -au |
gau 溝 |
kàu 口 |
ngāu 藕 |
ghău 爻 |
hāu 效 |
zàu 走 |
cau 操 |
sau 掃 |
*rau |
|
|
ㄜ -or |
gor 高 |
kor 科 |
*ngor |
ghŏr 鵝 |
hòr 好 |
zòr 棗 |
còr 草 |
sòr 嫂 |
*ror |
|
|
ㄧㄚ -ia |
gia 寄 |
kiă 騎 |
ngiă 迎 |
ghiă 夯 |
hiā 瓦 |
zià 者 |
cia 車 |
sia 賒 |
rià 惹 |
|
|
ㄧㄠ -iau |
giau 驕 |
kiàu 巧 |
ngiau癢 |
ghiău堯 |
hiàu 曉 |
ziàu 鳥 |
ciau 超 |
siau 消 |
riàu 擾 |
|
|
-ior |
giŏr 橋 |
kiòr 口 |
*ngior |
ghiŏr蟯 |
hiōr 后 |
ziòr 少 |
cior 笑 |
sior 燒 |
riōr 尿 |
|
|
-io |
*gio |
*kio |
*ngio |
*ghio |
*hio |
*zio |
*cio |
*sio |
*rio |
|
|
-iu |
giŭ 球 |
kiu 鳩 |
*ngiu |
ghiù 扭 |
hiu 休 |
ziù 酒 |
ciu 秋 |
siu 修 |
riŭ 柔 |
|
|
ㄨㄚ -ua |
gua 歌 |
kua 誇 |
*ngua |
ghùa 我 |
hua 花 |
zùa 紙 |
cua 蔡 |
sua 沙 |
rūa 偌 |
|
|
ㄨㄞ -uai |
guai 乖 |
kuai 快 |
*nguai |
*ghuai |
hŭai 懷 |
zūai 跩 |
*cuai |
*suai |
*ruai |
|
|
-ue |
gue 瓜 |
kue 詼 |
*ngue |
ghūe 外 |
hue 花 |
zūe 罪 |
cue 吹 |
sue 衰 |
rūe 睿 |
|
|
-ui |
gui 規 |
kui 虧 |
*ngui |
ghūi 偽 |
hui 輝 |
zui 錐 |
cui 催 |
sŭi 隨 |
*rui |
|
|
鼻 聲 尾 韻 母 |
-am |
gam 甘 |
kam 堪 |
*ngam |
ghăm岩 |
hām 陷 |
zām 站 |
cam 參 |
sam 杉 |
*ram |
|
-iam |
giam 兼 |
kiam 謙 |
*ngiam |
ghiăm嚴 |
hiàm 險 |
ziam 針 |
ciam 簽 |
siàm 閃 |
riàm 染 |
|
|
-im |
gim 金 |
kĭm 琴 |
*ngim |
ghĭm 吟 |
hĭm 熊 |
zìm 嬸 |
cim 深 |
sim 心 |
rìm 忍 |
|
|
-om |
*gom |
*kom |
*ngom |
*ghom |
*hom |
*zom |
*com |
som 參 |
*rom |
|
|
ㄢ -an |
gan 奸 |
kan 刊 |
*ngan |
ghān 諺 |
hān 限 |
zan 曾 |
can 餐 |
san 山 |
*ran |
|
|
-ian/en |
gian堅 |
kian牽 |
*ngian |
ghiăn言 |
hiān現 |
zian煎 |
ciàn 淺 |
sian仙 |
riăn 然 |
|
|
ㄧㄣ -in |
gin 斤 |
kin 輕 |
*ng in |
ghĭn 銀 |
hīn 恨 |
zin 真 |
cin 親 |
sin 新 |
rĭn 人 |
|
|
ㄨㄢ -uan |
guan 關 |
kùan 款 |
*nguan |
ghŭan源 |
huan 番 |
zuan 專 |
cuan 川 |
sùan 選 |
rùan 軟 |
|
|
ㄨㄣ -un |
gun 軍 |
kun 坤 |
*ngun |
ghùn 阮 |
hun 婚 |
zun 尊 |
cun 春 |
sun 孫 |
rūn 閏 |
|
|
ㄤ -ang |
gang 江 |
kang 空 |
*ngang |
ghāng楞 |
hang 烘 |
zăng 叢 |
cang 蔥 |
sang 輕 |
*rang |
|
|
ㄧㄤ -iang |
giăng強 |
kiang鏗 |
*ngiang |
ghiang鈃 |
hiang香 |
ziang漳 |
ciang唱 |
siăng常 |
riàng嚷 |
|
|
ㄧㄥ -ing |
ging 京 |
king 框 |
*nging |
ghĭng迎 |
hing 胸 |
zĭng 情 |
cing 清 |
sing 生 |
rĭng 仍 |
|
|
-iong |
giong弓 |
kiòng恐 |
*ngiong |
ghiòng仰 |
hiong香 |
ziong章 |
ciong 衝 |
siŏng祥 |
riŏng 絨 |
|
|
-ong |
gong 公 |
kong 空 |
*ngong |
ghōng戇 |
hong 風 |
zong 宗 |
cong 聰 |
song 霜 |
*rong |
|
|
|
ㄨㄤ -uang |
*guang |
*kuang |
*nguang |
*ghuang |
*huang |
*zuang |
*cuang |
*suang |
*ruang |
表:台語乙式音節表:鼻化與入聲韻母(1)
|
聲母 韻母 |
零 聲 母 |
ㄅ b |
ㄆ p |
ㄇ m |
ㄅ (濁音) bh/v |
ㄉ d |
ㄊ t |
ㄋ n |
ㄌ l |
||
|
鼻 化 |
-m |
– 姆 |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
|
|
-ng |
ng 央 |
bng 方 |
* |
mňg 門 |
bh¤g 問 |
dng 當 |
tng 湯 |
n¤g 卵 |
lng ─ |
|
|
|
-an |
ān 餡 |
* |
pan 怕 |
* |
* |
dàn 膽 |
tan 他 |
* |
* |
|
|
|
-en |
en 嬰 |
bēn 病 |
pen 澎 |
* |
* |
dēn 鄭 |
ten ─ |
* |
* |
|
|
|
-in |
in 嬰 |
bin 邊 |
pīn 鼻 |
* |
* |
din 甜 |
tin 天 |
* |
* |
|
|
|
-on |
on 惡 |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
|
|
|
-ain |
āin 偝 |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
|
|
|
-aun |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
|
|
|
-ian |
iàn 影 |
bian 拚 |
pian ─ |
* |
* |
diàn 鼎 |
tian 聽 |
* |
* |
|
|
|
-iaun |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
|
|
|
-ion |
iŏn 楊 |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
|
|
|
-iun |
iŭn 洋 |
* |
* |
* |
* |
diun 張 |
* |
* |
* |
|
|
|
-uan |
ùan 碗 |
buan 半 |
puan 判 |
* |
* |
dŭan 彈 |
tuan 碳 |
* |
* |
|
|
|
-uain |
uain ─ |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
|
|
|
-uen |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
|
|
|
-uin |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
||
|
入 聲 h |
-ah |
āh 鴨 |
bāh 百 |
pāh 拍 |
māh 嘛 |
bhāh 肉 |
dāh 貼 |
tāh 塔 |
nāh 凹 |
lāh 垃 |
|
|
-eh |
ēh 厄 |
beh 白 |
* |
meh 脈 |
bhēh 卜 |
dēh 咧 |
teh 宅 |
nēh 躡 |
leh 笠 |
|
|
|
-ih |
īh 奕 |
* |
* |
mih 物 |
bhīh 覕 |
dīh 滴 |
tīh 鐵 |
nih ─ |
lih ─ |
|
|
|
-oh |
oh 哦 |
* |
* |
moh ─ |
* |
* |
* |
* |
loh ─ |
|
|
|
-uh |
* |
buh ─ |
puh ─ |
* |
* |
duh ─ |
* |
* |
* |
|
|
|
-auh |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
|
|
|
-orh |
orh 學 |
borh 薄 |
* |
* |
* |
dōrh 桌 |
* |
* |
lorh 落 |
|
|
|
-iah |
iah 頁 |
biāh 壁 |
piāh 避 |
* |
* |
* |
tiāh 拆 |
* |
liah 掠 |
|
|
|
-iauh |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
|
|
|
-iorh |
iorh葯 |
* |
* |
* |
* |
diorh著 |
* |
* |
liorh─ |
|
|
|
-ioh |
* |
* |
* |
* |
* |
dioh ─ |
* |
* |
* |
|
|
|
-uah |
uah 活 |
būah 撥 |
* |
* |
bhūa抹 |
* |
tūah 屜 |
* |
luah 捋 |
|
|
|
-ueh |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
|
|
|
|
入 聲 p t k |
-ap |
āp 壓 |
* |
* |
* |
* |
dāp 答 |
tāp 塌 |
* |
lap 納 |
|
|
-iap |
iap 葉 |
* |
* |
* |
* |
diap諜 |
tiāp 帖 |
* |
liap 粒 |
|
|
|
-ip |
īp 邑 |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
lip 立 |
|
|
|
-op |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
|
|
|
|
-at |
āt 握 |
bāt 八 |
* |
* |
bhāt 捌 |
dat 達 |
tāt 踢 |
* |
lat 力 |
|
|
|
-iat/et |
iāt 謁 |
biat 別 |
piāt 撇 |
* |
bhiat滅 |
diāt 哲 |
tiāt 徹 |
* |
liat 列 |
|
|
|
-it |
īt 乙 |
bīt 筆 |
pīt 匹 |
* |
bhit 蜜 |
dit 直 |
tit ─ |
* |
lit 日 |
|
|
|
-uat |
uat 越 |
būat撥 |
pūat 潑 |
* |
bhuat末 |
duat 奪 |
tūat 脫 |
* |
* |
|
|
|
-ut |
ūt 鬱 |
but 佛 |
put ─ |
* |
bhut 物 |
dut 突 |
tut 禿 |
* |
lut 律 |
|
|
|
-ak |
āk 沃 |
bāk 北 |
pak 曝 |
* |
bhak 目 |
dāk 觸 |
tak 讀 |
* |
lak 六 |
|
|
|
-iak |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
|
|
|
-ik |
īk 億 |
bīk 逼 |
pīk 魄 |
* |
bhik 墨 |
dīk 竹 |
tīk 斥 |
* |
lik 歷 |
|
|
|
-iok |
iōk 約 |
* |
* |
* |
* |
* |
tiōk 蓄 |
* |
liok 陸 |
|
|
|
-ok |
ōk 惡 |
bok 暴 |
pōk 博 |
* |
bhok 木 |
dok 獨 |
tōk 託 |
* |
lok 洛 |
|
|
|
入聲鼻化 |
-ahn |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
|
|
-ehn |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
|
|
|
-ihn |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
|
|
表:台語乙式音節表:入聲與鼻化韻母(2)
(共351個音節)
|
聲母 韻母 |
ㄍ g |
ㄎ k |
�� ng |
ㄍ (濁音) |
ㄏ h |
ㄗ z |
ㄘ c |
ㄙ s |
ㄖ (不捲舌) r |
|
|
gh/q |
|
|||||||||
|
鼻 化 |
-m |
* |
* |
* |
* |
hm媒 |
* |
* |
* |
* |
|
-ng |
gng 光 |
kng 勸 |
* |
* |
hng 方 |
zng 莊 |
cng 瘡 |
sng 酸 |
* |
|
|
-an |
gan 監 |
kan 坩 |
* |
* |
han ─ |
zan ─ |
* |
san 三 |
* |
|
|
-en |
gen 更 |
ken 坑 |
* |
* |
hen ─ |
zen 井 |
cen 青 |
sen 生 |
* |
|
|
-in |
gin 見 |
kin ─ |
* |
* |
hīn 耳 |
zin 爭 |
cin 星 |
sĭn 豉 |
* |
|
|
-on |
gon ─ |
kon ─ |
* |
* |
hon ─ |
* |
* |
* |
* |
|
|
-ain |
gain ─ |
kain 鏘 |
* |
* |
hain ─ |
zain 怎 |
* |
* |
* |
|
|
-aun |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
|
|
-ian |
gian 驚 |
* |
* |
* |
hian 兄 |
zian 正 |
cian 請 |
sian 聲 |
* |
|
|
-iaun |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
|
|
* |
|
|
-ion |
gion 薑 |
* |
* |
* |
* |
* |
cion 象 |
sion 賞 |
* |
|
|
-iun |
giun ─ |
kiun 腔 |
* |
* |
hiun 香 |
ziun 蔣 |
ciun 像 |
siun 想 |
* |
|
|
-uan |
guan 官 |
kuan 看 |
* |
* |
huan 歡 |
zuan 煎 |
cuan ─ |
suan 山 |
* |
|
|
-uain |
guain關 |
* |
* |
* |
huain橫 |
zuain跩 |
|
suain─ |
* |
|
|
-uen |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
|
|
-uin |
guin ─ |
kuin ─ |
* |
* |
huin ─ |
* |
* |
* |
* |
|
|
入 聲 h |
-ah |
gah 甲 |
kāh 卡 |
* |
ghah ─ |
hah 合 |
zah 截 |
cāh 插 |
* |
* |
|
-eh |
geh 隔 |
keh 客 |
ngēh 挾 |
gheh ─ |
heh 嘿 |
zēh 節 |
cēh 冊 |
sēh 雪 |
* |
|
|
-ih |
gih 忌 |
* |
* |
ghih ─ |
* |
zīh 摺 |
cih ─ |
sih ─ |
rih ─ |
|
|
-oh |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
|
|
-uh |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
suh ─ |
* |
|
|
-auh |
gauh ─ |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
|
|
-orh |
gorh ─ |
* |
* |
* |
horh 鶴 |
zōrh 作 |
* |
sorh ─ |
* |
|
|
-iah |
* |
* |
* |
ghiah 舉 |
hiah ─ |
ziah 食 |
ciāh 赤 |
siāh削 |
* |
|
|
-iauh |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
|
|
-iorh |
kiōrh 腳 |
kiōrh抾 |
* |
* |
hiōrh歇 |
ziorh石 |
ciōrh尺 |
siōrh惜 |
* |
|
|
-ioh |
* |
kioh ─ |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
|
|
-uah |
gūah 割 |
kūah闊 |
* |
* |
hūah 喝 |
zuah ─ |
cuah ─ |
sūah 煞 |
ruah 熱 |
|
|
-ueh |
gūeh 郭 |
* |
* |
ghueh 月 |
hūeh 血 |
* |
* |
sūeh 說 |
* |
|
|
入 聲 p t k |
-ap |
gap ─ |
kap 磕 |
* |
|
hap 合 |
zap 十 |
cāp 插 |
sap ─ |
* |
|
-iap |
giāp 峽 |
kiap ─ |
* |
ghiap 業 |
hiap 協 |
ziāp 接 |
ciap ─ |
siap 涉 |
* |
|
|
-ip |
gīp 級 |
kīp 吸 |
* |
ghip ─ |
hip ─ |
zip 集 |
cip ─ |
sip 習 |
rip 入 |
|
|
-op |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
cop ─ |
* |
* |
|
|
-at |
gāt 結 |
* |
* |
* |
hāt 喝 |
zāt 紮 |
cat 賊 |
sāt 殺 |
* |
|
|
-iat/et |
giāt 結 |
kiat ─ |
* |
ghiat ─ |
hiāt 穴 |
ziāt 節 |
ciāt 切 |
siāt 設 |
riat 熱 |
|
|
-it |
* |
kīt 乞 |
* |
ghit ─ |
hit ─ |
zīt 質 |
cīt 七 |
sit 實 |
rit 日 |
|
|
-uat |
gūat 決 |
kūat 缺 |
* |
ghuat 月 |
hūat 法 |
zuat 絕 |
cuat ─ |
sūat 說 |
* |
|
|
-ut |
gut 滑 |
kūt 屈 |
* |
* |
hut 佛 |
zūt 卒 |
cūt 出 |
sut 術 |
* |
|
|
-ak |
gāk 角 |
kāk 殼 |
* |
ghak 岳 |
hak 學 |
zāk 促 |
cak ─ |
sāk 搡 |
* |
|
|
-iak |
giak ─ |
* |
* |
* |
* |
* |
ciak ─ |
siāk 摔 |
* |
|
|
-ik |
gīk 激 |
kik ─ |
* |
ghik ─ |
hik ─ |
zīk 叔 |
cīk 策 |
sīk 色 |
* |
|
|
-iok |
giok 局 |
kiōk 曲 |
* |
ghiok 玉 |
|
ziōk 祝 |
ciōk 促 |
siok 屬 |
riok 弱 |
|
|
-ok |
gōk 國 |
kōk 擴 |
* |
ghōk 鱷 |
hok 復 |
zok 族 |
cōk 簇 |
sōk 束 |
* |
|
|
入聲鼻化 |
-ahn |
* |
* |
* |
* |
hahn ─ |
* |
* |
* |
* |
|
-ehn |
* |
* |
* |
* |
hehn ─ |
* |
* |
* |
* |
|
|
-ihn |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
|
課程名稱:音韻系統與拼音:方音差
【南北部腔舉例】
i→u 南部腔(漳)→北部腔(泉)
除(dĭ→dŭ) 慮(lī→lū) 居(gi→gu) 去(ki→ku)
語(ghì→ghù) 呂(lì→lù) 旅(lì→lù) 舉(gì→gù)
汝(lì→lù) 箸(dī→dū) 豬(di→du)
u→i 南部腔(漳)→北部腔(泉)
薯(zŭ→zĭ) 鼠(cù→cì)
in→un 南部腔(漳)→北部腔(泉)
恩(in→un) 斤(gin→gun) 巾(gin→gun) 勤(kĭn→kŭn)
銀(ghĭn→ghŭn) 恨(hīn→hūn) 近(gīn→gūn) 跟(gin→gun)
均(gin→gun) 筋(gin→gun)
e→ue 南部腔(漳)→北部腔(泉)
鞋(ĕ→uĕ) 隘(eh→ueh) 賣(bhē→bhūe) 買(bhè→bhùe)
初(ce→cue) 洗(sè→sùe) 地(dē→dūe) 題(dĕ→dŭe)
替(te→tue) 細(se→sue) 街(ge→gue) 雞(ge→gue) 齊(zĕ→zŭe)
ue→e 南部腔(漳)→北部腔(泉)
鍋(ue→e) 尾(bhùe→bhè) 吹(cue→ce) 火(hùe→hè )
飛(bue→be) 粿(gùe→gè) 皮(pŭe→pĕ) 貨(hue→he)
伙(hùe→hè) 歲(hue→he) 炊(cue→ce) 賠(bŭe→bĕ)
倍(būe→bē) 糜mŭe→mĕ 妹(bhūe→bhē)(mūe→mē)
eh→ueh 南部腔(漳)→北部腔(泉)
八(bēh→būeh) 未(bhē→bhūe) 卜(bhēh→bhūeh)
ueh→eh 南部腔(漳)→北部腔(泉)
說(sūeh→sēh) 郭(gūeh→gēh) 缺(kūeh→kēh)
月(ghueh→gheh) 被(pūeh→pēh)
en→in 南部腔(漳)→北部腔(泉)
嬰(en→in) 諍(zen→zin) 更(gen→gin)
病(bēn→bīn) 生(sen→sin) 姓(sen→sin)
鄭(den→din) 爭(zen→zin) 暝(bhĕn→bhĭn)(mĕ→mĭ)
平(bĕn→bĭn) 井(zèn→zìn) 青(cen→cin)
醒(cèn→cìn) 澎(pĕn→pĭn) 硬(ghēn→ghīn)
iun→ion 南部腔(漳)→北部腔(泉)
張(diun→dion) 場(diŭn→diŏn) 丈(diūn→diōn)
帳(diun→dion) 尚(siūn→siōn) 腔(kiun→kion)
癢(ziūn→ziōn) 薑(giun→gion) 香(hiun→hion)
箱(siun→sion) 章(ziun→zion) 唱(ciun→cion)
娘(liŭn→liŏn /niŭ→niŏ) 量(liŭn→liŏn /niŭ→niŏ)
糧(liŭn→liŏn /niŭ→niŏ) 梁(liŭn→liŏn /niŭ→niŏ)
兩(liùn→liòn /niù→niò)
iang→iong 南部腔(漳)→北部腔(泉)
香(hiong→hiang) 將(ziong→ziang) 長((diŏng→diăng)
唱(ciong→ciang) 傷(siong→siang) 強((giŏng→giăng)
uain→uin 南部腔(漳)→北部腔(泉)
關(guain→guin) 縣(gūain→gūin/gūan) 橫(hŭain→hŭin)
【附】通用拼音直接教學法
a b c
d e g h
i k l m
n o p r
s t u
ㄚ ㄅ ㄘ ㄉ ㄝ ㄍ ㄏ ㄧ ㄎ ㄌ ㄇ ㄋ ㄛ ㄆ ㄖ ㄙ ㄊ ㄨ
z or bh gh ng- -m -ng
-n
ㄗ ㄜ (無) (鵝) (娥) (姆) 央 ㄣ
a ā a à ă ah āh ah (阿;也;啞;仔;□。盒;鴨)
ba bā ba bà bă bah bāh bah (笆;罷;豹;飽;爸。□;百)
ca cā ca cà că cah cāh cah (差;□;□;吵;柴。□;插)
da dā da dà dă dah dāh dah (礁;□;罩;□;□。踏;搭)
e ē e è ĕ eh ēh eh (挨;會;裔;矮;鞋。狹;厄)
ge gē ge gè gĕ geh gēh geh (雞;下;嫁;假;枷。扴;隔)
he hē he hè hĕ heh hēh heh (奚;係;貨;火;蝦。□;嚇)
i ī i ì ĭ ik īk ik (醫;易;意;椅;姨。譯;億)
ki kī ki kì kĭ kik kīk kik (欺;柿;去;齒;疧。□;曲)
li lī li lì lĭ lik līk lik (哩;吏;剺;汝;離。歷;慄)
mi mī mi mì mĭ mih mīh mih (糜;麵;□;□;棉。物;□)
ni nī ni nì nĭ nih nīh nih (拈;莉;□;染;年。□;瞬)
o ō o ò ŏ ok ōk ok (烏;芋;喔;挖;湖。□;惡)
po pō po pò pŏ pok pōk pok (鋪;簿;舖;譜;扶。噗;博)
ri rī ri rì rĭ rih rīh rih (□;字;□;子;兒。□;□)
so sō so sò sŏ sok sōk sok (酥;□;訴;所;□。□;束)
to tō to tò tŏ tok tōk tok (偷;□;兔;土;塗。讀;託)
u ū u ù ŭ ut ūt ut (污;有;焐;雨;餘。鷸;鬱)
zu zū zu zù zŭ zut zūt zut (珠;住;注;煮;慈。秫;卒)
or ōr or òr ŏr orh ōrh orh (窩;□;奧;襖;蚵。學;噁)
bhor bhōr bhor bhòr bhŏr bhorh bhōrh bhorh (□;磨;□;母;無。□;□)
ghor ghōr ghor ghòr ghŏr ghorh ghōrh ghorh (□;餓;□;□;鵝。□;□)
nge ngē nge ngè ngĕ ngeh ngēh ngeh (□;硬;□;雅;□。挾;莢)
am ām am àm ăm ap āp ap (庵;頷;暗;泔;涵。盒;壓)
an ān an àn ăn at āt at (安;限;案;俺;絚。□;楬)
ang āng ang àng ăng ak āk ak (翁;□;甕;聬;紅。□;沃)
【通用拼音聽寫練習】
■台語通用拼音聽寫初級單字
小siòr 化hua 手ciù 止zì 水zùi
牛ghŭ 主zù 包bau 史sù 句gu
母bhòr 字rī 年nĭ 考kòr 牢lŏr
走zàu 例lē 怪guai 河hŏr 油iŭ
花hŭe 初co 表biòr 界gai 科kor
美bhì 首siù 枷gĕ 島dòr 氣ki
珠zu 紙zùa 茶dĕ 衰sue 馬bhè
假gè 婆bŏr 排băi 教gau 球giŭ
理lì 第dē 都do 喜hì 喙cui
期gĭ 視sī 詞sŭ 貴gui 愛ai
會hue 照ziau 義ghī 號hōr 補bò
話ūe 雷lŭi 對dui 態tai 歌gua
腿tùi 語ghù 寫sià 慧hūi 課kor
調diāu 頭tău 戲hi 謠iău 邀iau
題dĕ 貴gui 媠sùi 口kàu 吊diau
■台語通用拼音聽寫初級語詞
課本kor/kòr-bùn 貴人gui/gùi-rĭn
主意zù/zu-i 氣味ki/kì-bhī
產婆sàn/san-bŏr 油條iŭ/iū-diău
愛心ai/ài-sim 阻止zò/zo-zì
外科ghūa/ghua-kor 理由lì/li-iŭ
牛車ghŭ/ghū-cia 義務ghī/ghi-bhū
報紙bor/bòr-zùa 大腿dūa/dua-tùi
喜事hì/hi-sū 雷公lŭi/lūi-gong
智慧di/dì-hūi 期待gĭ/gī-tāi(dāi)
利害lī/li-hāi 頭尾tāu-bhùe
可愛kòr/kor-ai 再會zai/zài-hūe
世界se/sè-gai 符號hŭ/hū-hōr
鄉土hiong/hiōng-tà 歌謠gua/gūa-iău
演講iàn(èn)/ian-gàng 辭典sŭ/sū-diàn
文件bhŭn/bhūn-giān 聖人sing/sìng-rĭn
畫圖ūe/ue-dŏ 春天cun/cūn-tin
田園cān-hňg 通用tong/tōng-iōng
貨車hue/hùe-cia 詩刊si/sī-kan
■台語通用拼音聽寫鼻音單字
巾gin 建gian/gen 親cin 堅gian
神sĭn 現hiān 滾gùn 江gang
阮ghùn 港gàng 敦dun 巷hāng
款kùan 雙siang 源ghŭan 掌ziàng
反hùan 唱ciang 釘ding 甘gam
慶king 欠kiam 迎ghĭng 鹽iăm
慷kòng 金gim 聰cong 深cim
爽sòng 鬧nāu 雅ngà 怒nō
硬ngē 貌māu 藕ngāu 棉mĭ
姆– 黃ňg 飯b¤g 湯tng
圓ĭn 邊bin 鼻pīn 腔kiun
餡ān 怕pan 養iùn/iòn 賞siòn
打dàn 張diun 嬰en 搶ciùn
病bēn 午ghòn(ngò)
■台語通用拼音聽寫入聲單字
十zap 立lip 帖tiāp 識sīk
沃āk 六lak 德dīk 鹿lok
物bhut 列liat 直dit 蜜bhit
桌dōrh 藥iorh 學orh 避piāh
撥būah 活uah