課程名稱:通用拼音自然教學法

編撰:Dang Hōng-Zing

【聲調】

a(高平)   ā(中平)   a (低降)   à(高降)   ă(上升) 

iu    iū    iu    iù    iŭ   

si    sī    si    sì    sĭ    

ge    gē    ge    gè    gĕ   

sia    siā    sia    sià    siă   

 

【羅馬字母】

a(ㄚ)    b(ㄅ)    c(ㄘ)    d(ㄉ)    e(ㄝ)    g(ㄍ)    h(ㄏ)

i(ㄧ)    k(ㄎ)    l(ㄌ)    m(ㄇ)    n(ㄋ)    o(ㄛ)    p(ㄆ)

r(ㄖ)    s(ㄙ)    t(ㄊ)    u(ㄨ)    z(ㄗ)    or(ㄜ)   

例:ka    sia    càu    sue    dŏr    dē    riōr

hui    zò    tè    lāu    ziàu    gua    cior

⊿  bh(*)    gh(*)    ng(*)    →濁音

例:bhòr(母);ghù(語);娥(ngŏ);ngà(雅);ngē(硬);

    bòr(保);gù(舉);nŏ(奴);nà(那);ne(拈)。

⊿  -m(*)    -ng(*)    -n(ㄣ)    →鼻音韻尾

例:am/sam(庵/杉);ang/sang(翁/鬆);an/san(安/山)

⊿  -p(*)    -t(*)    -k(*)    -h(*)  →塞音韻尾(入聲)

例:dāp(答);dat(達);dāk(觸);dah(踏)

⊿  -n    an    in    un    en    on    →鼻化韻母

例:san(衫);zin (晶);gen (更);hòn(好)

□舒聲/促聲

ba     bā     ba    bà   bă     bah  bāh  bah

 

 

 


(1)舒聲:hue(高平)  hūe(中平)  hue(低降)  hùe(高降)  hŭe(上升)

(2)促聲:beh(白/高入)  bēh(八/中入)  beh-zùa(白紙/低入)

        sip(練習/高入)  sīp(溼溼/中入)  sip-guan(習慣/低入)

        zit(零一/高入)  zīt(紡織/中入)  zit-ziòng(一種/低入)

        lak(斗六/高入)  lāk(交落/中入)  lak-gu(六龜/低入)

        dāp(回答/中入)  dat(發達/高入)  dak(孤獨/高入) 

        dah(烏白踏/高入)

 

 


【綜合練習】 

■台灣俗語 (請標自然調)

se han  tau bhan bu,  dua han  tau kan ghu細漢偷挽匏,大漢偷牽牛

sior lion  ziah u cun,  sior cion  ziah bhor hun相讓食有伸,相搶食無份

ga hor  bhan su hing,  ga cau  bhan se ging家和萬事興,家吵萬世窮

bhak ziu  kuan gue,  ka  dah diorh hue. 目珠看粿,跤踏著火。

 

zai  gài  băi  kai  càu  dău  gau  dàu

sia  hiā  kiă  ciu  giŭ  ziu  siū  bior  siòr 

ziau  siau  giàu  diāu  hŭi  gùi  zui  dui

gua  cua  sùa  kūah  kue  pue  gùe  guai 

dàn   dĭn   bĕn   nàu   hain   nàu  diàn

gàm   san  bān   bhāng  dang   dĭm   gìn   dĭng

cong    hŭn  gūn   giam  tiàm   zian  diān  hiang 

guan-gìn【       】 gīn-bùn【       】 bīng-gin【       】

hok-hing【       】gūn-ziong【      】 kōng-diong【      】

un-dōng【       】zòr-gang【       】gōng-hňg【       】

lorh-sng【       】huan-dui【       】lu-gùan【       】

 

■台灣俗語 (標自然調)

zit gī càu,  zit diam lō                         

ziah gue zì  bài ciu tău                        

sè kang  m bò,  dua kang  giòr kò

pain lŏr  lui gò,  pain ang  lui bhò.

 

Dāi-ūan-gua       ā-zing

Dāi-ŭan  Dāi-ŭan  ghua ài lì         

sì-ge  ciōng bhuan rīn-zīng bhī.      

lāng-lăng  di zia  zīn hūan-hì         

tiān-tian  gùe-diorh hor rit-zì               

 

ō-o  beh-beh              ā-zing             

ā-hiong tāu-mňg ŏ-ō-o                     

ā-lĭng cùi-kì bĕh-beh-beh           

ā-gi cùi-dŭn ăng-āng-ăng            

ā-din bhak-ziu dŭa-dua-dūa       

sīm un-zià  but ghū    Ga-dòr

siōng hā  bhun dōng-zù

iān su  cai iok kuo

zi zai cu sān diong

ŭn  cim  but dī cu


補充:如何使用快速鍵製作台/客語拼音聲調符號

I. á é í ó ú  / à è ì ò ù 的顯示:

 

 

Á

É

Í

Ó

ú

à

è

ì

ò

ù

Alt

+

1

2

3

4

5

6

7

8

9

0

 

II. ā ē ī ō ū / ă ĕ ĭ ŏ ŭ的顯示:

 

 

Ā

Ē

Ī

Ō

ū

ă

ĕ

ĭ

ŏ

ŭ

Alt

+

 Q

w

E

R

t

y

u

i

o

p

 

使用步驟說明:

1.  打開Word文件視窗

2.  選取插入/符號出現符號視窗

3.  在【字型】欄選擇「 (英文字) 」(在左上方),再在【種類】欄選擇「拉丁文擴充-A」

4.  從其中尋找並選取所要的符號áéíóú àèìòù與āēīōū ăĕĭŏŭ之一

5.  按一下【快速鍵】按鈕,出現「自訂鍵盤」視窗

6. 在「請按新設定的快速鍵」欄,依照上表先按Alt鍵,再同時鍵入數字鍵

(例如:á是先按Alt鍵,再同時鍵入數字鍵1),然後按【指定】鍵,再按【關閉】鍵

(例如:ā是先按Alt鍵,再同時鍵入字母鍵q),然後按【指定】鍵,再按【關閉】鍵

7.重複3-6的動作,直到完成所有字母符號.    

III. a e i o u

先鍵入所要的字母,再加底線即可.

 

【補充】

*m    ˜       m       –       m˘

ng     ¤g      ng      ǹg      ňg